Heb je een warmtepomp, of komt die eraan? Dan denk je misschien: mijn stroomverbruik gaat flink omhoog, dus een thuisbatterij is nu extra interessant. Dat klopt soms, maar lang niet altijd.
Het eerlijke antwoord: een batterij bij een warmtepomp loont vooral als je een dynamisch contract hebt, de batterij slim wordt aangestuurd en hij genoeg vermogen heeft. Zonder die drie is de winst in de winter klein. In dit artikel lees je waarom, en hoe je voor jouw situatie een inschatting maakt.
Hoe een warmtepomp samenwerkt met zonnepanelen, lees je in warmtepomp en zonnepanelen combineren. Hier gaat het om de batterij.
Waarom is de combinatie minder vanzelfsprekend dan het lijkt?
Een warmtepomp gebruikt het meeste stroom als het koud is: van november tot en met maart. Je zonnepanelen leveren dan juist weinig. Een thuisbatterij bewaart stroom voor uren, niet voor maanden. Zomerzon bewaren voor januari kan een thuisbatterij dus niet.
Op een grijze winterdag is er vaak helemaal geen zonne-overschot. Zonder andere manier van laden blijft de batterij dan leeg staan, precies op de dagen dat je warmtepomp het hardst werkt.
Hoeveel extra stroom gebruikt een warmtepomp?
Dat hangt sterk af van je huis en je installatie. Milieu Centraal geeft een indicatie:
| Type | Extra stroomverbruik (indicatie) | Wanneer |
|---|---|---|
| Hybride warmtepomp | In een matig geïsoleerde twee-onder-een-kapwoning ruim 1.600 kWh per jaar meer dan met alleen een cv-ketel | Vooral voor- en najaar en mildere winterdagen |
| Volledige warmtepomp | Zo'n 3.400 kWh per jaar erbij | De hele winter, plus warm water het hele jaar |
Het verschil tussen de twee typen lees je in hybride of volledige warmtepomp. Voor de batterij is vooral belangrijk: een hybride draait relatief meer op momenten dat er nog wat zon is. Een volledige warmtepomp draait ook op de koudste, donkerste dagen.
Wanneer loont een thuisbatterij bij een warmtepomp wel?
Met een dynamisch contract
Met een dynamisch contract verschilt de stroomprijs per uur. De batterij kan laden als stroom goedkoop is, bijvoorbeeld 's nachts of midden op een winderige dag, en ontladen in de dure avondpiek. Dat werkt ook in de winter, zonder zon. Dat is de belangrijkste reden waarom een batterij bij een warmtepomp iets kan opleveren. Meer hierover in dynamisch contract en thuisbatterij.
Let wel op: bij elke keer laden en ontladen gaat ongeveer 10% verloren. Het prijsverschil moet dus groot genoeg zijn.
Met slimme sturing (EMS)
Een energiemanagementsysteem bepaalt wanneer de batterij laadt en ontlaadt. Een goed EMS kan ook de warmtepomp meesturen, bijvoorbeeld het boilervat opwarmen in goedkope uren of het huis iets voorverwarmen. Milieu Centraal adviseert om warm water overdag te maken, tussen ongeveer 10 en 16 uur, omdat de warmtepomp dan efficiënter werkt en je zonnestroom kunt gebruiken. Lees meer in EMS voor je thuisbatterij.
Na het einde van salderen
Vanaf 1 januari 2027 stopt het salderen. Zonnestroom die je teruglevert, levert dan minder op. In voorjaar, zomer en najaar wordt het dus interessanter om overschot op te slaan in plaats van terug te leveren. Dat geldt met of zonder warmtepomp, maar een hoger verbruik in de avond helpt de batterij wel vaker helemaal leeg te krijgen.
Wanneer loont het minder?
- Je hebt een vast contract met één prijs voor dag en nacht. In de winter valt er dan weinig te schuiven.
- Je warmtepomp draait vooral 's nachts op een vaste stooklijn, en er is geen sturing. Dan staat de batterij 's nachts vaak al leeg.
- Je hebt al een boilervat of buffervat dat je slim kunt sturen. Warmte opslaan in water is per kWh een stuk goedkoper dan stroom opslaan in een accu. Begin daar.
- Je batterij heeft te weinig vermogen om de warmtepomp en het huishouden samen te dekken (zie hieronder).
Welke rol spelen vermogen, 1-fase en 3-fase?
Naast capaciteit (kWh) telt het vermogen (kW): hoeveel de batterij tegelijk kan leveren. Een warmtepomp vraagt enkele kilowatts. Op koude dagen kan een elektrisch bijverwarmingselement er nog tot een paar kilowatt bij doen. Kook je tegelijk op inductie, dan loopt het snel op.
| Situatie | Waar je op let |
|---|---|
| Hybride warmtepomp, 1-fase | Meestal genoeg met een batterij van een paar kW; de cv-ketel vangt de koudste uren op |
| Volledige warmtepomp, 1-fase | Kijk of batterij, warmtepomp en inductie samen binnen je hoofdzekering passen |
| Volledige warmtepomp, 3-fase | Een 3-fase batterij kan de belasting over de fasen verdelen en meer vermogen leveren |
Welke aansluiting je hebt en wat daarop past, lees je in thuisbatterij op een 1-fase aansluiting. Het deel van je verbruik boven het vermogen van de batterij komt gewoon van het net. Dat is niet erg, maar het beperkt wel wat de batterij kan besparen.
Wat betekenen netcongestie en nettarieven?
Het stroomnet zit op veel plekken vol, vooral op drukke momenten. Een warmtepomp, laadpaal en inductie kunnen samen flinke pieken geven. Een batterij die pieken opvangt, helpt je binnen je aansluiting te blijven. Dat kan schelen als je anders zou moeten verzwaren.
Op dit moment betaal je netbeheerkosten als vast bedrag per aansluiting, afhankelijk van hoe zwaar die is. Minder of later verbruiken verlaagt die kosten nu dus niet. Dat kan veranderen. Netbeheer Nederland heeft de ACM een voorstel gedaan waarin voor huishoudens ongeveer twee derde van het transporttarief afhangt van hoeveel en wanneer je stroom van het net haalt. Stroom op rustige momenten wordt dan goedkoper, op drukke momenten duurder. De invoering is voorzien per 1 januari 2029, en de ACM moet nog een besluit nemen. Reken er bij je aankoop dus nog niet op, maar houd er rekening mee dat sturing in de toekomst meer waard kan worden.
Rekenvoorbeeld: een winterdag met warmtepomp en batterij
Hieronder een rekenvoorbeeld met aangenomen, fictieve prijzen. Het laat zien hoe je redeneert, niet wat jij gaat besparen. Echte prijzen wisselen per dag en per leverancier.
Aannames:
- Volledige warmtepomp, dynamisch contract, batterij van 10 kWh waarvan zo'n 9 kWh bruikbaar.
- Goedkope uren (nacht of midden op de dag): € 0,22 per kWh all-in.
- Dure avonduren: € 0,36 per kWh all-in.
- Round-trip rendement rond de 90%.
| Stap | Berekening | Uitkomst |
|---|---|---|
| Effectieve prijs van opgeslagen stroom | € 0,22 / 0,9 | ongeveer € 0,245 per kWh |
| Voordeel per kWh die je 's avonds uit de batterij haalt | € 0,36 − € 0,245 | ongeveer € 0,115 |
| Voordeel per winterdag bij 9 kWh | 9 × € 0,115 | ongeveer € 1,05 |
| Voordeel over 120 vergelijkbare winterdagen | 120 × € 1,05 | ongeveer € 125 |
Wat zie je hieraan?
- In de winter levert de batterij in dit voorbeeld iets op, maar geen grote bedragen. Het prijsverschil tussen goedkope en dure uren bepaalt bijna alles.
- Is het verschil maar een paar cent, dan valt de winst na het rendementsverlies grotendeels weg. Een goed EMS laat zulke dagen liggen.
- Het grootste deel van de jaarlijkse opbrengst komt meestal uit voorjaar, zomer en najaar, als de batterij zonne-overschot opslaat.
Wil je zelf rekenen, gebruik dan je eigen uurverbruik uit de app van je leverancier en de prijzen van een paar echte winterdagen.
Wat doe je eerst?
- Stuur je warmtepomp slim: warm water overdag of in goedkope uren, en geen grote nachtverlaging bij een volledige warmtepomp.
- Kijk naar je contract: zonder dynamisch contract is de winterwinst van een batterij klein.
- Check je aansluiting en meterkast: past alles tegelijk, of wordt het krap?
- Kies dan de batterij: capaciteit rond je avondverbruik en een vermogen dat past bij je warmtepomp en aansluiting.
Hoe Voltwijk helpt
Onze eigen monteurs kijken naar je warmtepomp, je aansluiting en je meterkast, en stellen de sturing van de batterij daarop in. Onze thuisbatterij is er als 10 kWh met een hybride omvormer van 5 kW (€ 4.950), 16 kWh met 6 kW op 1-fase (€ 5.450) en 16 kWh met 8 kW op 3-fase (€ 5.950), steeds excl. btw en inclusief installatie. Met de batterijcalculator zie je snel welke bij jouw verbruik en aansluiting past.
