Een airco is fijn op warme dagen, en met een split-airco kun je in het voor- en najaar ook verwarmen. Maar voordat je een buitenunit aan de muur hangt, wil je weten of dat zomaar mag. Heb je een vergunning nodig? En hoe zit het met de buren?
Het goede nieuws: in veel gevallen is een airco vergunningvrij. Maar er zijn uitzonderingen. In dit artikel leggen we uit wanneer je wel een vergunning nodig hebt, wat er geldt in een appartement, welke geluidsregels er zijn en wie de airco mag installeren.
Airco plaatsen zonder vergunning: wanneer mag dat?
Sinds de Omgevingswet (2024) staan de regels voor vergunningvrij bouwen landelijk vast. Een buitenunit van een airco of warmtepomp valt daar ook onder. Meestal heb je geen omgevingsvergunning nodig als:
- de buitenunit aan de achtergevel hangt, of aan een zijgevel die niet aan de openbare weg grenst;
- de buitenunit op een plat dak staat, niet zichtbaar vanaf de straat aan de voorkant;
- de unit op de grond staat in je achtertuin en klein blijft.
Wel geldt: je gemeente kan in het omgevingsplan extra regels hebben. Die kunnen per wijk verschillen. Twijfel je, doe dan de vergunningcheck in het Omgevingsloket of bel je gemeente.
Wanneer heb je wel een vergunning nodig voor een airco?
In deze situaties is vaak een omgevingsvergunning nodig:
| Situatie | Vergunning nodig? |
|---|---|
| Achtergevel, gewone woning | Meestal niet |
| Plat dak, niet zichtbaar vanaf de straat | Meestal niet |
| Voorgevel of zijgevel aan de openbare weg | Vaak wel |
| Rijksmonument of gemeentelijk monument | Vrijwel altijd, ook aan de achterkant |
| Beschermd stads- of dorpsgezicht | Vaak wel, zeker als de unit zichtbaar is |
| Appartement | Toestemming VvE nodig, soms ook vergunning |
Voorgevel
Een buitenunit aan de voorkant is goed zichtbaar vanaf de straat. Daarom toetst de gemeente vaak aan het uiterlijk van het straatbeeld (welstand). Soms wordt de vergunning gegeven met voorwaarden, zoals een omkasting of een bepaalde kleur. Soms wordt hij geweigerd. Het is daarom bijna altijd makkelijker om de buitenunit aan de achterkant te plaatsen.
Monument of beschermd stadsgezicht
Woon je in een monument, dan is elke verandering aan de buitenkant vergunningplichtig. Dat geldt ook voor een kleine buitenunit aan de achtergevel. In een beschermd stads- of dorpsgezicht kijkt de gemeente vooral of de unit zichtbaar is vanaf de openbare ruimte. Vraag in beide gevallen vooraf bij je gemeente wat mogelijk is.
Airco in een appartement: toestemming van de VvE
Woon je in een appartement met een Vereniging van Eigenaren (VvE)? Dan heb je voor een buitenunit bijna altijd toestemming van de VvE nodig. De gevel, het dak en de balkons horen vaak bij de gemeenschappelijke delen van het gebouw. Daar mag je niet zomaar iets aan veranderen.
Kijk in de splitsingsakte en het huishoudelijk reglement wat er staat over aanpassingen aan de gevel. Veel VvE's willen een schriftelijk verzoek met:
- de plek van de buitenunit;
- het merk, type en geluidsniveau van de unit;
- hoe de leidingen door de muur gaan;
- een foto of schets van hoe het eruit komt te zien.
Het helpt als je vooraf een offerte en de technische gegevens van de installateur hebt. Dan kan de VvE snel beslissen. Houd er rekening mee dat een VvE soms maar een paar keer per jaar vergadert. Begin dus op tijd, bijvoorbeeld in het voorjaar als je in de zomer wilt koelen.
Soms heeft de VvE al vaste afspraken, zoals één plek voor alle buitenunits of een vaste kleur. Dat maakt het makkelijker voor iedereen. Huur je? Dan heb je toestemming van je verhuurder nodig.
Geluid en de buren
Een buitenunit maakt geluid. Dat is vaak de grootste bron van gedoe met buren. Daarom zijn er landelijke regels voor geluid van een airco of warmtepomp. Die gelden op de erfgrens: de grens tussen jouw perceel en dat van de buren.
- 's Avonds en 's nachts (van 19.00 tot 07.00 uur) mag de unit op de erfgrens maximaal 40 dB(A) geven.
- Overdag geldt 45 dB(A), als de unit 's avonds en 's nachts in een stillere stand draait. Anders geldt de hele dag 40 dB(A).
Hoeveel geluid er op de erfgrens aankomt, hangt af van het type unit, de afstand en wat er tussen staat. Hoe verder weg van de erfgrens, hoe minder geluid. Een schutting of heg kan ook helpen. Let bij het kiezen van een plek op:
- Afstand: hang de unit niet vlak naast het slaapkamerraam van de buren.
- Ophanging: een goede muurbeugel met trillingsdempers voorkomt brommen door de muur.
- Niet in een hoek: geluid weerkaatst tegen muren. Een unit in een smalle hoek klinkt luider.
Wie mag een airco installeren? F-gassen en certificering
Een split-airco heeft een koelcircuit met koudemiddel. Dat is vaak een gefluoreerd gas (F-gas). Voor werk aan dat circuit gelden Europese regels. In Nederland mag alleen iemand met een F-gassencertificaat de leidingen aansluiten, vacumeren, op druk testen en de airco in bedrijf stellen. Het bedrijf moet ook gecertificeerd zijn.
Wat betekent dat voor jou?
- Een split-airco zelf aansluiten mag niet, ook niet als je handig bent.
- Een zelf-installatie-set met voorgevulde leidingen lijkt een oplossing, maar vraag altijd na wie de airco in bedrijf stelt en wie verantwoordelijk is voor lekdichtheid.
- Een mobiele airco heeft een gesloten circuit en geen buitenunit. Daarvoor heb je geen installateur nodig. Het verschil lees je in mobiele airco of split-airco.
Onderhoud en lekcontrole zijn ook belangrijk. Hoe dat werkt en wanneer het verplicht is, lees je in airco onderhoud en F-gassen.
Waar komt de binnenunit en hoe lopen de leidingen?
Naast de buitenunit is ook de route van de leidingen belangrijk. Tussen binnen- en buitenunit lopen koudemiddelleidingen, een stroomkabel en een afvoer voor condenswater. Die gaan door een gat in de muur, meestal met een diameter van een paar centimeter.
Aan de buitenkant worden de leidingen vaak weggewerkt in een nette leidinggoot. Dat ziet er beter uit en is ook prettig als je VvE of gemeente naar het uiterlijk kijkt. Hoe korter de afstand tussen binnen- en buitenunit, hoe makkelijker de installatie. Een binnenunit aan een buitenmuur is daarom vaak handig.
Stappenplan: zo plaats je een airco volgens de regels
- Kies de plek van de binnen- en buitenunit. Liefst aan de achterkant, niet vlak bij de erfgrens.
- Check de vergunning via het Omgevingsloket of je gemeente, zeker bij een voorgevel, monument of beschermd stadsgezicht.
- Vraag toestemming aan de VvE of verhuurder als dat nodig is.
- Informeer je buren over de plek van de buitenunit.
- Laat de airco installeren door een gecertificeerde installateur, met een eigen groep in de meterkast als dat nodig is.
Twijfel je welk vermogen je nodig hebt? Lees dan eerst welk vermogen airco heb je nodig.
Hoe Voltwijk kan helpen
Voltwijk installeert split-airco's met energielabel A+++ vanaf € 1.899, inclusief installatie. Onze eigen monteurs denken mee over een goede plek voor de buitenunit en letten op geluid richting de buren. Een vergunning of VvE-toestemming vraag je zelf aan, maar we helpen je graag aan de technische gegevens die je daarvoor nodig hebt. Bekijk de airco of plan een gratis adviesgesprek.
