Een split-airco is een betrouwbaar apparaat dat jarenlang meegaat, als je er een beetje voor zorgt. In dit artikel lees je welk onderhoud je zelf doet, wat je aan een vakman overlaat, waarom de installatie door een gecertificeerd bedrijf moet en waar je op let bij garantie en geluid.
Hoe werkt een airco, in het kort?
Een split-airco bestaat uit een binnenunit en een buitenunit, verbonden door leidingen. Door die leidingen stroomt een koudemiddel: een stof die warmte opneemt als hij verdampt en weer afgeeft als hij condenseert. Bij koelen neemt het koudemiddel binnen warmte op en geeft het die buiten af. Bij verwarmen gaat het andersom.
Dat koudemiddelcircuit is een gesloten systeem. Als het goed is aangelegd, hoef je er nooit iets aan te doen. Het onderhoud zit vooral in de lucht die door de units stroomt.
Onderhoud dat je zelf doet
Filters schoonmaken
Achter de klep van de binnenunit zitten luchtfilters. Die vangen stof, haren en pluizen op. Raken ze vol, dan moet de airco harder werken, gebruikt hij meer stroom en wordt de lucht minder schoon.
- Maak de filters in het seizoen regelmatig schoon. Hoe vaak, staat in de handleiding; bij intensief gebruik, huisdieren of veel stof vaker.
- Stofzuig ze voorzichtig of spoel ze uit met lauw water.
- Laat ze volledig drogen voordat je ze terugplaatst.
- Zet de airco uit (en bij voorkeur spanningsloos) voordat je de klep opent.
Binnenunit schoonhouden
Veeg de buitenkant van de binnenunit af met een droge of licht vochtige doek. Spuit geen schoonmaakmiddel in de unit. Ruik je een muffe lucht als de airco aanslaat, dan kan er vuil of vocht in de binnenunit zitten. Laat dat reinigen door een vakman.
Buitenunit vrijhouden
De buitenunit moet vrij lucht kunnen aanzuigen en uitblazen. Controleer af en toe:
- liggen er geen bladeren, takken of afval voor of op de unit?
- groeien er geen planten tegen de unit aan?
- staat er niets tegenaan, zoals een fiets of tuinmeubel?
- kan het condenswater goed weglopen?
Spuit de buitenunit niet schoon met een hogedrukreiniger: de dunne lamellen verbuigen makkelijk. Zie je vuil tussen de lamellen, laat dat dan door een monteur reinigen.
Onderhoud door een vakman
Een periodieke controle door een installateur is verstandig. Die kijkt onder meer naar:
- de werking en de druk van het koudemiddelcircuit;
- lekkages bij de koppelingen;
- de condensafvoer;
- de reiniging van de binnenunit en de warmtewisselaar;
- de elektrische aansluitingen.
Hoe vaak dat nodig is, hangt af van het gebruik en van de garantievoorwaarden van de fabrikant. Voor grotere installaties met veel koudemiddel gelden vanuit de F-gassenregels extra verplichtingen, zoals periodieke lekcontroles. Vraag je installateur wat voor jouw systeem geldt.
F-gassen: waarom een gecertificeerde installateur verplicht is
Koudemiddelen in airco's en warmtepompen zijn vaak gefluoreerde broeikasgassen, kortweg F-gassen. Lekken ze weg, dan dragen ze bij aan klimaatverandering. Daarom regelt de EU F-gassenverordening wie er aan deze installaties mag werken.
Kort gezegd: het installeren van een airco of warmtepomp met koudemiddel, en het werken aan het koudemiddelcircuit, moet worden gedaan door een F-gassen gecertificeerd bedrijf met gecertificeerde monteurs. Denk aan het aansluiten van de leidingen, het vacuüm trekken van het systeem, het vullen met koudemiddel en het opsporen en verhelpen van lekken.
Vraag bij het kiezen van een installateur dus altijd of het bedrijf F-gassen gecertificeerd is. Een betrouwbaar bedrijf kan dat gewoon laten zien. Waarom de monteur verder zoveel uitmaakt, lees je in waarom je monteur ertoe doet.
R32: het koudemiddel van nu
Veel nieuwe airco's gebruiken het koudemiddel R32. Dat heeft een aanzienlijk lagere klimaatimpact dan het oudere R410A, dat vroeger in veel airco's zat. R32 is ook efficiënt, waardoor er minder koudemiddel nodig is.
R32 is wel licht ontvlambaar. In een goed aangelegde installatie is dat geen probleem, maar het is een extra reden waarom werk aan het circuit thuishoort bij iemand die weet wat hij doet.
Waarom zelf installeren een slecht idee is
Er worden doe-het-zelf-airco's verkocht met voorgevulde leidingen en snelkoppelingen. Het lijkt eenvoudig, maar er zitten flinke risico's aan:
- Lekkage. Een koppeling die niet perfect vastzit, lekt langzaam koudemiddel. De airco wordt steeds minder krachtig en uiteindelijk werkt hij niet meer.
- Vocht en lucht in het systeem. Een vakman trekt het systeem vacuüm voordat het koudemiddel erin gaat. Blijft er lucht of vocht achter, dan daalt het rendement en kan de compressor beschadigen.
- Regels. Werk aan het koudemiddelcircuit valt onder de F-gassenregels. Als particulier ben je niet gecertificeerd.
- Garantie. Fabrikanten eisen in de meeste gevallen installatie door een erkend, gecertificeerd bedrijf. Doe je het zelf, dan vervalt de garantie vaak.
- Elektra en montage. Een airco hoort op een eigen groep, aangelegd volgens NEN 1010. De buitenunit moet stevig en trillingsvrij hangen of staan. Fouten daarin merk je soms pas na maanden.
De besparing op de installatie valt al snel weg tegen één reparatie of een airco die nooit goed heeft gekoeld.
Garantievoorwaarden: lees de kleine lettertjes
Een airco heeft vaak meerdere jaren garantie. Die garantie is meestal wel gebonden aan voorwaarden, zoals:
- installatie door een F-gassen gecertificeerd bedrijf;
- registratie van het product, soms binnen een bepaalde termijn;
- periodiek onderhoud volgens de voorschriften van de fabrikant;
- geen ingrepen door niet-gecertificeerde personen.
Bewaar je factuur en eventuele onderhoudsbewijzen. Vraag bij aankoop precies wat onder de garantie valt: alleen onderdelen, of ook arbeid en voorrijkosten?
Geluid van de buitenunit
Een buitenunit maakt geluid, vooral bij hard koelen of verwarmen. Voor het geluid van een airco- of warmtepomp-buitenunit op de erfgrens gelden wettelijke eisen. De unit mag de buren dus niet zomaar tot last zijn.
Een paar aandachtspunten bij de plaatsing:
- niet direct onder of naast het slaapkamerraam van de buren;
- niet in een hoek of nis die het geluid weerkaatst en versterkt;
- trillingsdempers onder de unit, zodat geluid zich niet via muur of vloer verspreidt;
- denk aan het geluid 's nachts, als het rondom stil is.
Meer over geluid en plaatsing lees je in warmtepomp en geluid. Voor een airco gelden dezelfde principes. Kies je nog een vermogen, lees dan ook welk vermogen airco heb ik nodig?; een passend vermogen draait rustiger. En wil je weten wat schone filters en slim gebruik schelen, zie wat kost een airco aan stroom?
Hoe Voltwijk helpt
Voltwijk installeert airco's met eigen monteurs, tegen een vaste prijs vooraf en met de volledige fabrieksgarantie op de airco. Bekijk de details op onze pagina over de airco.
