Veel mensen schrikken van het idee van een airco op de stroomrekening. Dat is begrijpelijk, want de oude verrijdbare airco's met een slang uit het raam waren echte stroomvreters. Een moderne split-airco werkt anders en is veel zuiniger. In dit artikel leggen we uit hoe je het verbruik inschat, met rekenvoorbeelden voor koelen en voor verwarmen.
Koelvermogen is niet hetzelfde als stroomverbruik
Op een airco staat bijvoorbeeld "koelen 3,5 kW". Dat is het koelvermogen: hoeveel warmte de airco per uur uit je kamer kan halen als hij op volle kracht draait. Het zegt niet hoeveel stroom hij daarvoor gebruikt.
Een split-airco is technisch gezien een warmtepomp. Hij verplaatst warmte van binnen naar buiten (bij koelen) of van buiten naar binnen (bij verwarmen). Daardoor kan hij met 1 kWh stroom meerdere kWh warmte verplaatsen. Het opgenomen elektrisch vermogen is dus een stuk lager dan het koelvermogen.
Daarnaast draait een moderne airco zelden continu op vol vermogen. Een inverter-airco past zijn toerental aan: eerst flink koelen, daarna rustig op een laag vermogen de temperatuur vasthouden. In de praktijk ligt het gemiddelde verbruik daardoor ruim onder het maximum.
EER en SEER: hoe efficiënt koelt je airco?
Voor koelen gebruik je twee getallen:
- EER (*energy efficiency ratio*): koelvermogen gedeeld door stroomverbruik, gemeten op één vast meetpunt. Een EER van 4 betekent 4 kWh koeling per kWh stroom.
- SEER (*seasonal energy efficiency ratio*): hetzelfde, maar gemiddeld over een heel koelseizoen, inclusief de uren op deellast. Dit is het realistischere getal.
Voor verwarmen heet het equivalent COP (één meetpunt) en SCOP (seizoensgemiddelde). Die termen leggen we uitgebreid uit in COP en SCOP uitgelegd.
Het Europese energielabel is gebaseerd op de SEER en SCOP. Hoe hoger die getallen, hoe hoger het label. Een airco met label A+++ hoort bij de zuinigste klasse. Vergelijk bij twijfel altijd de SEER en SCOP zelf, want die staan op het label en in de technische gegevens.
Rekenvoorbeeld 1: koelen op een warme zomerdag
Dit is een rekenvoorbeeld met ronde aannames. Jouw situatie kan anders uitpakken.
Aannames:
- split-airco met 3,5 kW koelvermogen;
- stroomprijs: € 0,30 per kWh (aanname);
- de airco draait op een warme dag 8 uur;
- door de inverter is het gemiddelde opgenomen vermogen in die uren 0,5 kW (aanname; eerst hoger, daarna lager).
Berekening: 8 uur × 0,5 kW = 4 kWh stroom. 4 kWh × € 0,30 = € 1,20 per dag.
Stel dat je in een zomer 20 van zulke dagen hebt: 20 × € 1,20 = € 24 voor het hele koelseizoen.
Op een tropische dag, of in een slecht geïsoleerde zolderkamer met veel zon, draait de airco harder en kan het verbruik het dubbele zijn. Op een zomerse dag met alleen een warme middag is het minder. Je ziet wel: in de meeste gevallen gaat het om bedragen in de orde van een euro per dag, niet om tientallen euro's.
Rekenvoorbeeld 2: verwarmen in voorjaar en najaar
Veel mensen gebruiken hun airco ook om te verwarmen, vooral in het voor- en najaar. Dan hoeft de cv-ketel minder vaak aan. Ook dit is een rekenvoorbeeld met aannames.
Aannames:
- de woonkamer heeft op een koele dag in oktober 10 kWh warmte nodig (aanname);
- SCOP van de airco bij verwarmen: 4 (aanname);
- stroomprijs: € 0,30 per kWh (aanname);
- ter vergelijking warmte uit gas: ongeveer € 0,18 per kWh (uitgaande van € 1,40 per m³ gas en een HR-ketel, zie het rekenvoorbeeld in COP en SCOP uitgelegd).
Berekening airco: 10 kWh warmte / 4 = 2,5 kWh stroom. 2,5 kWh × € 0,30 = € 0,75 per dag.
Berekening gas: 10 kWh × € 0,18 = € 1,80 per dag.
In dit voorbeeld is verwarmen met de airco dus goedkoper dan met gas. Op echt koude dagen daalt de efficiëntie van de airco en is een airco meestal niet genoeg om een heel huis te verwarmen. Als aanvulling op je cv-ketel werkt het wel goed. Meer daarover lees je in airco als bijverwarming.
Zo verlaag je het verbruik
Een paar simpele gewoontes maken veel verschil:
- Stel niet te koud in. Een paar graden onder de buitentemperatuur voelt al prettig. Elke graad kouder kost extra stroom.
- Houd de zon buiten. Zonwering aan de buitenkant, zoals screens of een zonnescherm, voorkomt dat warmte binnenkomt. Dat is effectiever dan binnen gordijnen dichtdoen.
- Deuren en ramen dicht in de ruimte die je koelt.
- Begin op tijd. Zet de airco aan voordat het binnen heel warm is. Rustig op laag vermogen koelen is zuiniger dan achteraf op vol vermogen terugkoelen.
- Gebruik de timer of de app, zodat hij niet de hele dag in een lege kamer draait.
- Houd de filters schoon. Vuile filters laten de airco harder werken. Zie airco onderhoud en F-gassen.
- Kies het juiste vermogen. Een te kleine airco draait continu op vol, een te grote slaat vaak aan en uit. Lees welk vermogen airco heb ik nodig?
Airco en zonnepanelen: een logische combinatie
Koelen doe je vooral als de zon schijnt, en dan leveren zonnepanelen juist veel stroom. Een airco gebruikt dus vaak stroom op het moment dat je die zelf opwekt. Dat is extra interessant nu de salderingsregeling per 1 januari 2027 stopt. Daarna krijg je voor teruggeleverde stroom een terugleververgoeding van je leverancier, die tot 2030 minimaal 50% van het kale leveringstarief moet zijn. Veel leveranciers rekenen nu al terugleverkosten. Zelf verbruiken wordt dan aantrekkelijker dan terugleveren. Meer in salderingsregeling 2027.
Met een dynamisch energiecontract betaal je per uur een andere stroomprijs, vaak goedkoop midden op de dag bij veel zon en wind en duurder in de avondpiek. Koelen overdag, eventueel alvast iets voorkoelen, sluit daar goed op aan. Zie ook dynamisch contract en batterij.
Let op: voor een airco bestaat in 2026 geen ISDE-subsidie. Check de actuele regels bij RVO.
Hoe Voltwijk helpt
Voltwijk installeert zuinige split-airco's met label A+++ die kunnen koelen en verwarmen, tegen een vaste prijs vooraf. Bekijk de specificaties op onze pagina over de airco.
