Een elektrische boiler hangt meestal jarenlang onopvallend in de meterkast, op zolder of in de bijkeuken. Toch heeft hij af en toe aandacht nodig. Vooral kalk en de anode bepalen of hij tien jaar of langer meegaat, of eerder vervangen moet worden.
In dit artikel lees je waarom ontkalken nodig is, hoe vaak, hoe het in zijn werk gaat en wat je zelf kunt controleren.
Waarom moet een elektrische boiler ontkalkt worden?
Leidingwater bevat kalk. Als water wordt verwarmd, zet een deel van die kalk zich af in de boiler: op de bodem van de tank, op de temperatuurvoeler en vooral op het verwarmingselement.
Een laag kalk op het element werkt als isolatie. Het gevolg:
- de boiler warmt het water trager op;
- hij gebruikt daardoor meer stroom voor dezelfde hoeveelheid warm water.
Je merkt kalk vaak aan een boiler die langer nodig heeft om op te warmen dan vroeger.
Hoe vaak moet je een boiler ontkalken?
Daar is geen vaste regel voor. Veel fabrikanten adviseren ontkalken om de 2 tot 3 jaar. Hoe vaak het bij jou nodig is, hangt af van:
- De hardheid van je water. Hoe harder het water, hoe sneller kalk zich ophoopt.
- Hoeveel warm water je gebruikt. Een groot gezin vraagt meer van de boiler dan een huishouden van één persoon.
- Het type verwarmingselement (zie hieronder).
- De ingestelde temperatuur. Bij een hogere temperatuur zet kalk zich sneller af.
Kijk altijd eerst in de handleiding van je boiler: het advies van de fabrikant gaat voor.
Hoe hard is het water in West-Brabant?
Volgens Brabant Water ligt de hardheid in Zevenbergen tussen ongeveer 7,7 en 10,2 °dH, en in Moerdijk tussen ongeveer 7,7 en 10,2 °dH. Dat is zacht tot gemiddeld. Meer per plaats lees je in waterhardheid in West-Brabant. Woon je ergens anders, dan kun je de hardheid voor je postcode opzoeken bij je drinkwaterbedrijf.
Natte of droge weerstand: wat is het verschil?
Het verwarmingselement heet ook wel de weerstand. Er zijn twee soorten:
| Natte weerstand | Droge weerstand | |
|---|---|---|
| Hoe zit het element? | direct in het water | in een koker, niet in contact met het water |
| Kalk op het element | ja, zet zich direct af | nee, wel op de koker en in de tank |
| Ontkalken | belangrijker en vaker nodig | minder vaak, minder werk |
Boilers met een droge weerstand worden soms "anti-kalk" genoemd. Ook daar zet zich kalk af in de tank, alleen niet direct op het element.
Wat doet de anode?
In de meeste elektrische boilers zit een magnesiumanode: een staaf die de stalen tank beschermt tegen roest. De anode lost langzaam op en "offert" zichzelf, zodat de tank heel blijft. Is de anode op, dan begint de tank zelf te roesten. Dan is de boiler vaak niet meer te redden.
Daarom is het verstandig de anode periodiek te laten controleren, bijvoorbeeld samen met het ontkalken. Is de staaf grotendeels opgelost of zit hij vol kalk, dan moet hij worden vervangen. Sommige boilers hebben een elektronische anode, die langer meegaat.
Hoe gaat het ontkalken in zijn werk?
Grofweg gaat het zo, bij een boiler met natte weerstand:
- Stroom eraf. Haal de stekker uit het stopcontact of zet de groep uit.
- Koud water dicht en de boiler laten leeglopen via de aftapkraan.
- Flens openen en het verwarmingselement en de anode eruit halen.
- Kalk verwijderen van het element en uit de tank, met een niet-metalen borstel en eventueel azijn of citroenzuur. Een metalen borstel kan het element beschadigen.
- Anode controleren en zo nodig vervangen.
- Terugplaatsen met een nieuwe pakking (afdichtingsrubber).
- Boiler vullen met een warmwaterkraan open, zodat de lucht eruit kan. Pas daarna de stroom er weer op.
Het laatste punt is belangrijk: zet de stroom nooit op een lege of halfvolle boiler. Het element kan dan binnen korte tijd doorbranden.
Je werkt hierbij met water én elektriciteit. Twijfel je of je het goed kunt, laat het dan doen door een installateur.
Wat kun je zelf controleren?
Tussen de onderhoudsbeurten door kun je zelf een paar dingen nalopen:
- De inlaatcombinatie. Dat is de veiligheidsgroep op de koudwateraansluiting. Tijdens het opwarmen zet water uit, en daardoor druppelt er wat water uit het overstortventiel. Dat is normaal. Stopt het druppelen niet als de boiler warm is, of loopt er continu water uit, dan is het ventiel waarschijnlijk vervuild of verkalkt. Dan moet de inlaatcombinatie meestal worden vervangen.
- De afvoer. Het water uit het overstortventiel moet via een trechter of sifon naar de afvoer kunnen. Zo blijft de vloer droog.
- Lekkage en roest. Kijk af en toe of de aansluitingen droog zijn en of er geen roest of vocht onder de boiler zit.
- Opwarmtijd. Duurt het opwarmen merkbaar langer dan vroeger, dan kan kalk de oorzaak zijn.
Op welke temperatuur zet je de boiler?
Hoe hoger de temperatuur, hoe sneller kalk zich afzet. Toch is lager niet altijd beter: in warm water dat te lang lauw blijft, kan legionella groeien. Daarom wordt vaak een temperatuur rond 60 °C aangehouden, of een boiler die regelmatig een tijd op 60 °C of hoger komt. Volg het advies van de fabrikant.
Wil je je boiler laten opwarmen met zonnestroom, lees dan boiler opwarmen met zonnestroom.
Onderhoudsschema in één oogopslag
| Wat | Hoe vaak (indicatief) | Wie |
|---|---|---|
| Inlaatcombinatie nalopen | een paar keer per jaar | zelf |
| Aansluitingen controleren op lekkage | een paar keer per jaar | zelf |
| Ontkalken | vaak om de 2 tot 3 jaar, volgens de handleiding | installateur of handige doe-het-zelver |
| Anode controleren | samen met het ontkalken | installateur of handige doe-het-zelver |
Ontkalken of vervangen?
Is je boiler al oud, lekt de tank of is de anode jarenlang niet vervangen, dan is vervangen vaak verstandiger dan nog een onderhoudsbeurt. Dat is ook een goed moment om opnieuw te kijken naar de juiste inhoud (zie welke boilerinhoud heb ik nodig) of naar een zuiniger alternatief, zoals een warmtepompboiler.
Hoe Voltwijk helpt
Is je boiler aan vervanging toe, of twijfel je welk type past? Voltwijk plaatst elektrische boilers met eigen monteurs en een vaste prijs inclusief installatie, vanaf € 1.199. Meer informatie vind je op de pagina over de boiler, of plan een gratis adviesgesprek.
