Een warmtepomp is een prima manier om van het gas af te gaan, maar hij werkt niet in elk huis even goed. Het goede nieuws: je kunt zelf al veel inschatten voordat er een installateur langskomt. In dit artikel lopen we alle punten langs en sluiten we af met een checklist.
Waarom je huis belangrijker is dan de warmtepomp
Een cv-ketel verwarmt water makkelijk tot 70 of 80 °C. Een warmtepomp werkt het zuinigst bij veel lagere temperaturen. Hoe warmer het water moet worden, hoe meer stroom hij per eenheid warmte nodig heeft.
Je huis moet dus warm te krijgen zijn met relatief lauw water. Dat lukt als er weinig warmte weglekt (isolatie) en als je radiatoren of vloer genoeg oppervlak hebben om die lauwe warmte af te geven. Die twee punten, isolatie en afgifte, bepalen het grootste deel van het antwoord.
1. Isolatie en energielabel
Het energielabel van je woning geeft een eerste indicatie. Een huis met een goed label (bijvoorbeeld A of B) is in de meeste gevallen geschikt voor een volledig elektrische warmtepomp. Bij een lager label kan het ook, maar is vaak eerst extra isolatie nodig.
Kijk verder dan het label, want dat is soms verouderd. Belangrijke vragen:
- Is het dak geïsoleerd?
- Heeft je huis spouwmuurisolatie (of een andere vorm van gevelisolatie)?
- Is de vloer geïsoleerd?
- Heb je HR++ of beter glas?
- Tocht het bij kozijnen, deuren of de kruipruimte?
Hoe meer vragen je met "ja" beantwoordt, hoe beter. Mist er veel, dan is een hybride warmtepomp vaak een verstandiger begin. Isolatie komt in 2026 overigens ook in aanmerking voor ISDE-subsidie; zie ISDE-subsidie 2026.
2. De aanvoertemperatuur: doe de 55 °C-test
De aanvoertemperatuur is de temperatuur van het water dat je cv-ketel naar de radiatoren stuurt. Voor een volledig elektrische warmtepomp wil je dat je huis warm blijft met hoogstens rond de 55 °C, en liefst lager.
Dat kun je zelf testen:
- Wacht op een koude periode in de winter, bij voorkeur als het buiten rond het vriespunt is.
- Zet de maximale aanvoertemperatuur van je cv-ketel op 55 °C. Hoe dat moet, staat in de handleiding van je ketel; vaak is het een knop of menu-instelling voor "cv-water".
- Laat dat een paar dagen zo staan en stook normaal, zonder de thermostaat 's nachts ver terug te zetten.
- Let op: wordt elke ruimte die je gebruikt nog comfortabel warm? En hoe lang duurt het opwarmen?
Blijft je huis warm, dan is dat een sterk signaal dat een warmtepomp goed kan werken. Lukt het in alle kamers ook op 50 of 45 °C, nog beter. Blijven één of twee kamers koud, dan ligt de oplossing vaak in een grotere radiator in die ruimte. Wordt het hele huis niet warm, dan is eerst isoleren of hybride de betere route.
Waarom die temperatuur zo telt, lees je in COP en SCOP uitgelegd.
3. Radiatoren of vloerverwarming
Vloerverwarming is ideaal voor een warmtepomp. Door het grote oppervlak volstaat een aanvoertemperatuur van rond de 35 °C.
Met radiatoren kan het ook. Hoe groter de radiator, hoe meer warmte hij afgeeft bij lage temperatuur. Oude, kleine enkele radiatoren zijn minder geschikt. Opties zijn:
- een kleine radiator vervangen door een grotere of dubbele;
- een radiator met ingebouwde ventilatoren (een zogenoemde lage-temperatuurradiator), die meer warmte afgeeft bij lauw water;
- in één lastige ruimte bijverwarmen, bijvoorbeeld met een airco. Zie airco als bijverwarming.
Je hoeft dus niet het hele huis om te bouwen. Vaak gaat het om een paar radiatoren in de koudste ruimtes.
4. Ruimte voor buitenunit, boilervat en buffervat
Een lucht/water-warmtepomp heeft een buitenunit nodig. Die staat bijvoorbeeld in de tuin, tegen de gevel of op een plat dak. Let op:
- vrije luchtaanvoer en -afvoer, niet ingebouwd in een krappe hoek;
- een stevige, vlakke ondergrond;
- een afvoer voor condenswater, want de unit kan daarmee druppelen en in de winter ijs vormen;
- een niet te lange afstand tot de plek binnen waar de leidingen naartoe gaan.
Binnen is bij een volledig elektrisch systeem meestal ruimte nodig voor een boilervat voor warm tapwater, en soms voor een buffervat. Een buffervat is een extra voorraadvat met cv-water dat zorgt dat de warmtepomp rustiger draait en niet steeds aan en uit slaat. Of je dat nodig hebt, hangt af van je systeem. Een hybride warmtepomp heeft binnen meestal weinig extra ruimte nodig.
5. Je elektrische aansluiting en meterkast
Een warmtepomp is een grote stroomverbruiker en krijgt een eigen groep in de meterkast, aangelegd volgens NEN 1010. Een standaard aansluiting is vaak 1x35 A of 3x25 A.
Een hybride warmtepomp past in de meeste gevallen prima op een 1-fase aansluiting. Bij een volledig elektrische warmtepomp, zeker in combinatie met inductiekoken, een laadpaal of een boiler, kan het krap worden. Dan kan een 3-fase aansluiting nodig zijn. Die vraag je aan bij je netbeheerder, met eenmalige kosten en soms een hoger vast tarief. Lees meer in 3-fase aansluiting aanvragen.
Houd er ook rekening mee dat netcongestie in grote delen van Nederland speelt. Een verzwaring kan daardoor langer duren. Vraag het dus op tijd aan.
6. Geluid
De buitenunit maakt geluid, vooral als hij hard moet werken op koude dagen. Er gelden wettelijke eisen voor hoeveel geluid een buitenunit op de erfgrens mag maken. Een stil model helpt, maar de plek is minstens zo belangrijk: niet vlak onder het slaapkamerraam van de buren, niet in een hoek die het geluid versterkt. Alles hierover staat in warmtepomp en geluid.
Checklist: is mijn huis geschikt?
| Check | Goed teken | Aandachtspunt |
|---|---|---|
| Energielabel | A of B | C of lager: eerst isoleren of hybride |
| Isolatie | Dak, gevel, vloer en glas op orde | Eén of meer onderdelen ontbreken |
| 55 °C-test | Huis blijft warm op 55 °C of lager | Kamers worden niet warm |
| Afgifte | Vloerverwarming of grote radiatoren | Kleine, oude radiatoren |
| Buitenruimte | Vrije plek met afvoer, uit de buurt van slaapkamers | Krappe hoek of geen geschikte plek |
| Binnenruimte | Plek voor boilervat (bij volledig elektrisch) | Geen ruimte: hybride overwegen |
| Meterkast | Vrije groep, voldoende capaciteit | Vol of krappe aansluiting |
Scoor je vooral goede tekens, dan is een volledig elektrische warmtepomp waarschijnlijk haalbaar. Heb je meerdere aandachtspunten, dan is dat geen afwijzing, maar wel een reden om eerst te isoleren of met een hybride systeem te beginnen.
Heb je radiatoren en geen vloerverwarming, lees dan warmtepomp zonder vloerverwarming.
Hoe Voltwijk helpt
Een monteur van Voltwijk bekijkt je isolatie, radiatoren, ruimte en meterkast en vertelt eerlijk of en welke warmtepomp past, met een vaste prijs vooraf. Meer informatie vind je op onze pagina over de warmtepomp.
