Zonnepanelen wekken gelijkstroom op (DC). In je huis gebruik je wisselstroom (AC). Een omvormer zet het een om in het ander. Zonder omvormer heb je dus niets aan je panelen.
Er zijn drie gangbare manieren om dat te regelen: één centrale string-omvormer, een string-omvormer met optimizers, of micro-omvormers onder elk paneel. In dit artikel zetten we ze eerlijk naast elkaar. Spoiler: de duurste oplossing is niet automatisch de beste.
De drie opties in het kort
1. String-omvormer
Bij een string-omvormer worden de panelen in serie geschakeld: een reeks, of "string". De gelijkstroom van die hele reeks gaat via één kabel naar een centrale omvormer, meestal op zolder, in de garage of bij de meterkast.
Dit is de meest gebruikte en meestal de voordeligste oplossing. Er zit weinig elektronica op het dak en er is één apparaat om te onderhouden.
2. String-omvormer met optimizers
Een optimizer is een klein kastje onder elk paneel. Het zorgt ervoor dat elk paneel op zijn eigen optimale werkpunt draait, los van de andere panelen. De omzetting naar wisselstroom gebeurt nog steeds in een centrale omvormer.
Je krijgt zo de voordelen van regeling per paneel, maar houdt één centrale omvormer.
3. Micro-omvormers
Een micro-omvormer is een kleine omvormer onder elk paneel (soms één per twee panelen). Elk paneel zet zijn eigen stroom direct om naar wisselstroom. Er is geen centrale omvormer meer nodig.
Schaduw: het belangrijkste verschil
Bij een string-omvormer gedragen de panelen in een reeks zich een beetje als een tuinslang. Knijp je hem op één plek dicht, dan komt er aan het eind minder water uit. Schaduw op één paneel kan daardoor de opbrengst van de hele string beïnvloeden.
Moderne panelen hebben bypass-diodes die een beschaduwd deel van een paneel overslaan. Dat beperkt het verlies, maar lost het niet helemaal op. Optimizers en micro-omvormers laten elk paneel zelfstandig werken, zodat een beschaduwd paneel vooral zijn eigen opbrengst verliest.
Wanneer maakt dat uit?
- Geen schaduw, één dakvlak, één richting: een string-omvormer werkt dan prima. Optimizers of micro's leveren dan weinig extra op.
- Gedeeltelijke schaduw van een schoorsteen, dakkapel, boom of buurpand: optimizers of micro-omvormers zijn dan vaak het overwegen waard.
- Meerdere dakvlakken of richtingen (bijvoorbeeld oost én west): veel string-omvormers hebben twee of meer ingangen (MPPT's genoemd), zodat je per richting een aparte string maakt. Bij veel kleine, verschillende vlakken zijn micro's of optimizers flexibeler.
Monitoring: wat zie je in de app?
Bijna elke omvormer heeft tegenwoordig een app of webportaal. Het verschil zit in de details.
- String-omvormer: je ziet meestal de opbrengst van het hele systeem of per string. Valt één paneel uit, dan zie je dat niet direct.
- Optimizers en micro-omvormers: je ziet de opbrengst per paneel. Een defect of vervuild paneel valt dan snel op.
Voor de meeste mensen is inzicht in de totale opbrengst genoeg. Wil je precies weten wat elk paneel doet, dan is monitoring per paneel een pluspunt.
Levensduur en garantie
Zonnepanelen gaan lang mee; fabrikanten geven vaak 25 jaar productgarantie. Een centrale string-omvormer gaat in de praktijk meestal korter mee dan de panelen. Reken erop dat je hem tijdens de levensduur van je panelen mogelijk een keer moet vervangen. Het voordeel: hij hangt binnen, is goed bereikbaar en vervangen is relatief eenvoudig.
Micro-omvormers en optimizers zitten op het dak, in weer en wind. Fabrikanten geven er vaak lange garanties op, maar die verschillen per merk. Het nadeel: gaat er één kapot, dan moet iemand het dak op om hem te vervangen. Vraag dus niet alleen naar de garantietermijn, maar ook wie de arbeidskosten betaalt bij een defect.
| String-omvormer | Optimizers | Micro-omvormers | |
|---|---|---|---|
| Prijs | Meestal het laagst | Hoger | Meestal het hoogst |
| Schaduw | Gevoelig | Beperkt effect | Beperkt effect |
| Monitoring | Per systeem of string | Per paneel | Per paneel |
| Elektronica op het dak | Nee | Ja | Ja |
| Vervangen bij defect | Binnen, eenvoudig | Centraal binnen, optimizer op dak | Op het dak |
| Later batterij (DC) | Met hybride omvormer | Met hybride omvormer van hetzelfde merk | Batterij meestal AC-gekoppeld |
Veiligheid
Bij een string-omvormer loopt er gelijkstroom met een relatief hoge spanning van het dak naar binnen. Een goed geïnstalleerd systeem is veilig, maar het vraagt om vakkundige aansluiting van de kabels en connectoren.
Bij micro-omvormers blijft de gelijkstroom beperkt tot het paneel zelf; van het dak komt wisselstroom. Sommige optimizers kunnen de spanning op het dak verlagen als de omvormer uitschakelt. Welke veiligheidsfuncties een systeem heeft, verschilt per merk.
Het belangrijkste veiligheidspunt is overigens niet het type omvormer, maar de kwaliteit van de installatie. Lees daarover waarom je monteur ertoe doet.
Later een thuisbatterij? Denk aan een hybride omvormer
Veel mensen overwegen een thuisbatterij nu de salderingsregeling per 1 januari 2027 stopt. Een batterij kan op twee manieren worden aangesloten:
- AC-gekoppeld: de batterij heeft een eigen omvormer en wordt los van je zonnepanelen op je huisinstallatie aangesloten. Dat kan bij elk type zonnepanelensysteem, ook bij micro-omvormers.
- DC-gekoppeld of hybride: de batterij werkt samen met de omvormer van de zonnepanelen. Daarvoor heb je een hybride omvormer nodig.
Weet je nu al dat je binnen een paar jaar een batterij wilt? Dan kan een hybride omvormer een logische keuze zijn. Weet je het nog niet, dan is AC-koppeling later ook een prima route. Meer over de afweging lees je in wat doet een thuisbatterij en thuisbatterij na salderen.
Welke kies je?
Een eenvoudige vuistregel:
- Eén of twee dakvlakken, geen schaduw: een string-omvormer is meestal de verstandigste keuze.
- Gedeeltelijke schaduw of veel verschillende vlakken: kijk naar optimizers of micro-omvormers.
- Batterij gepland: overweeg een hybride omvormer, of reken op een AC-gekoppelde batterij.
Twijfel je over het aantal panelen? Lees dan hoeveel zonnepanelen heb ik nodig. En wil je weten wat het totaal kost, kijk dan bij wat kosten zonnepanelen.
Omvormers bij Voltwijk
Voltwijk kijkt in het gratis adviesgesprek naar schaduw, dakvlakken en je plannen voor een batterij, en adviseert op basis daarvan de omvormer. Op de omvormer zelf geldt de fabrieksgarantie van de fabrikant. Bekijk onze zonnepanelen.
