"Hoeveel zonnepanelen heb ik nodig?" is een van de eerste vragen die je stelt als je aan zonnepanelen denkt. Het antwoord hangt af van hoeveel stroom je gebruikt, hoe je dak ligt en wat je de komende jaren nog gaat elektrificeren.
In dit artikel reken je het stap voor stap uit, met een concreet rekenvoorbeeld. En we leggen uit waarom je na het einde van de salderingsregeling niet per se je hele verbruik hoeft te dekken.
Stap 1: zoek je jaarverbruik op
Alles begint bij je jaarverbruik: hoeveel kilowattuur (kWh) stroom je per jaar gebruikt. Een kWh is de eenheid waarin je energierekening stroom meet. Je vindt je jaarverbruik op je jaarafrekening of in de app of online omgeving van je energieleverancier.
Heb je al zonnepanelen of een dubbele meterstand (dal en normaal)? Tel dan beide tellers voor levering bij elkaar op. Kijk bij voorkeur naar een volledig jaar, want je verbruik in de winter is meestal anders dan in de zomer.
Stap 2: de vuistregel per Wattpiek
Zonnepanelen hebben een vermogen in Wattpiek (Wp). Dat is wat een paneel levert onder ideale testomstandigheden. In de praktijk haal je dat piekvermogen maar zelden, en daarom rekenen we met een vuistregel voor de jaaropbrengst.
In Nederland levert een paneel op een goed zuidelijk dak ongeveer 0,85 tot 0,9 kWh per Wp per jaar. Een paneel van 440 Wp levert dan ongeveer 375 tot 395 kWh per jaar.
Zo reken je het aantal panelen uit:
- Deel je jaarverbruik door 0,85 of 0,9. Dan weet je hoeveel Wp je nodig hebt.
- Deel dat door het vermogen van één paneel (bijvoorbeeld 440 Wp).
- Rond af naar een heel aantal panelen dat op je dak past.
Rekenvoorbeeld met panelen van 440 Wp
Rekenvoorbeeld (aannames: jaarverbruik 3.000 kWh, goed zuidelijk dak, panelen van 440 Wp):
- Benodigd vermogen: 3.000 kWh ÷ 0,875 kWh per Wp ≈ 3.430 Wp.
- Aantal panelen: 3.430 Wp ÷ 440 Wp ≈ 7,8, dus afgerond 8 panelen.
- Totaal vermogen: 8 × 440 Wp = 3.520 Wp.
- Verwachte opbrengst: 3.520 × 0,85 tot 0,9 ≈ 2.990 tot 3.170 kWh per jaar.
Met acht panelen wek je in dit voorbeeld dus op jaarbasis ongeveer evenveel op als je verbruikt. Let op: "op jaarbasis". In de zomer wek je veel meer op dan je gebruikt, in de winter veel minder. Daar komen we zo op terug.
| Jaarverbruik | Benodigd vermogen (ca.) | Panelen van 440 Wp (ca.) |
|---|---|---|
| 2.000 kWh | 2.300 Wp | 5–6 |
| 3.000 kWh | 3.430 Wp | 8 |
| 4.000 kWh | 4.570 Wp | 10–11 |
| 5.000 kWh | 5.710 Wp | 13 |
Deze tabel gaat uit van een goed zuidelijk dak en is een vuistregel, geen garantie.
Stap 3: ligging en hellingshoek van je dak
De vuistregel geldt voor een goed zuidelijk dak. Ligt je dak anders, dan verandert de opbrengst.
- Zuid: de hoogste opbrengst per paneel.
- Oost/west: ongeveer 10 tot 20% minder per paneel, maar de opbrengst is gespreider over de dag. Oost levert 's ochtends, west in de middag en vroege avond. Dat past vaak beter bij wanneer je zelf stroom gebruikt.
- Noord: bij een schuin dak meestal weinig zinvol. Bij een plat dak met een lage opstelling kan het soms wel.
Ook de hellingshoek (hoe schuin het dak is) telt mee. Op een zuidelijk dak ligt het optimum in Nederland ongeveer tussen 30 en 40 graden. Een iets vlakker of steiler dak kost wat opbrengst, maar meestal niet dramatisch. Op een plat dak kies je zelf de hoek; een lagere hoek betekent minder opbrengst per paneel, maar er passen vaak meer panelen omdat ze elkaar minder beschaduwen.
Dan is er nog schaduw van een schoorsteen, dakkapel of boom. Schaduw op één paneel kan bij een string-omvormer de opbrengst van de hele reeks panelen beïnvloeden. Optimizers of micro-omvormers beperken dat. Meer daarover lees je in omvormer of micro-omvormers.
Stap 4: denk aan je toekomstige verbruik
Je huidige verbruik is een startpunt, maar veel huishoudens gaan de komende jaren meer stroom gebruiken. Denk aan:
- Een warmtepomp, die (een deel van) je gasverbruik vervangt door stroom.
- Een elektrische auto die je thuis laadt.
- Een inductiekookplaat of een elektrische boiler.
Rekenvoorbeeld (aannames, alleen ter illustratie): stel dat een warmtepomp in jouw huis 2.500 kWh per jaar gaat gebruiken, en je rijdt 10.000 km per jaar elektrisch met ongeveer 0,18 kWh per km, dus zo'n 1.800 kWh. Dan groeit je verbruik van 3.000 naar ongeveer 7.300 kWh. Hoeveel een warmtepomp werkelijk verbruikt hangt sterk af van je woning en isolatie.
Let wel op de timing. Een warmtepomp gebruikt vooral stroom in de winter, precies wanneer je panelen weinig opwekken. Meer panelen helpen daar maar beperkt. Bij een elektrische auto hangt het ervan af of hij overdag thuis staat.
Waarom 100% dekking minder belangrijk wordt
Jarenlang was het advies simpel: leg zoveel panelen dat je je hele jaarverbruik dekt. Dat kwam door de salderingsregeling: stroom die je in de zomer terugleverde, mocht je wegstrepen tegen stroom die je in de winter afnam. Het net werkte als gratis opslag.
Die regeling stopt per 1 januari 2027. Daarna krijg je voor teruggeleverde stroom een terugleververgoeding van je leverancier. Tot 2030 moet die minimaal 50% van het kale leveringstarief zijn. Veel leveranciers rekenen nu al terugleverkosten. Lees meer in de salderingsregeling in 2027.
Wat betekent dat voor het aantal panelen?
- Stroom die je zelf direct gebruikt, is het meest waard. Die hoef je niet in te kopen.
- Een zomeroverschot levert minder op. Extra panelen die vooral voor teruglevering zorgen, verdienen zich langzamer terug.
- Oost/west kan interessanter worden, omdat je dan meer uren per dag zelf stroom opwekt.
Dat betekent niet dat je minder panelen moet nemen. Het betekent dat je kijkt naar hoeveel je zelf kunt gebruiken. Dat kun je vergroten door apparaten overdag te laten draaien, je auto overdag te laden, een boiler op te warmen met zonnestroom of met een thuisbatterij. Meer over die keuze lees je in zonnepanelen zonder salderen: batterij of teruglevering en welke thuisbatterij past bij jou.
Past het op je dak?
Het laatste praktische punt: ruimte. Een paneel van rond de 440 Wp is ongeveer 1,7 tot 2 m², afhankelijk van het model. Rond dakkapellen, schoorstenen, dakramen en de dakrand moet ruimte vrij blijven. Een installateur maakt een legplan waarin hij dit allemaal meeneemt.
Wil je er meteen een batterij bij? Lees zonnepanelen met thuisbatterij in één keer.
Zonnepanelen bij Voltwijk
Voltwijk rekent op basis van je verbruik en je dak uit hoeveel panelen zinvol zijn, en installeert met eigen monteurs tegen een vaste prijs. Bekijk onze zonnepanelen of plan een gratis adviesgesprek.
