Bij het kiezen van een thuisbatterij is de eerste vraag bijna altijd: hoeveel kWh heb ik nodig? Het eerlijke antwoord is vaak: minder dan je denkt. Een batterij verdient zichzelf terug door vaak vol en weer leeg te gaan. Capaciteit die je zelden gebruikt, kost geld maar levert weinig op.
Wat een batterij precies doet, lees je in wat doet een thuisbatterij. Hier richten we ons op één vraag: welke maat past bij jou?
Eerst de begrippen: kWh en kW
- Capaciteit (kWh): hoeveel energie de batterij kan opslaan.
- Vermogen (kW): hoe snel de batterij kan laden en ontladen.
Voor de maat van je batterij kijk je vooral naar de capaciteit. Het vermogen komt verderop aan bod, want dat is net zo belangrijk voor hoe bruikbaar de batterij in de praktijk is.
De vuistregel: avondverbruik en zomeroverschot
De juiste capaciteit ligt tussen twee getallen die je zelf kunt achterhalen.
1. Je avond- en nachtverbruik. Dit is de stroom die je gebruikt vanaf het moment dat je zonnepanelen weinig meer opwekken (in de zomer ergens in de vooravond) tot ze de volgende ochtend weer op gang komen. Meer dan dat kan de batterij op een gewone dag niet nuttig kwijt.
2. Je zomeroverschot. Dit is wat je zonnepanelen op een goede zomerdag méér opwekken dan je op dat moment verbruikt. Meer dan dat krijg je de batterij met eigen zonnestroom niet vol.
De vuistregel is dan: kies een capaciteit rond je avond- en nachtverbruik, maar niet groter dan je gebruikelijke zomeroverschot. Het kleinste van de twee getallen is meestal de bovengrens.
Hoe kom je aan die getallen?
Je verbruik per uur kun je vaak terugzien in de app of het online account van je energieleverancier, dankzij je slimme meter. Heb je een energiemonitor op de P1-poort van je slimme meter, dan is het nog makkelijker. Kijk naar een paar gewone doordeweekse dagen en tel het verbruik op van de vooravond tot de volgende ochtend.
Voor het overschot kijk je naar je teruglevering op zonnige dagen. Die staat in dezelfde app of op je omvormer. Heb je nog geen zonnepanelen, dan kun je een schatting maken. In Nederland wekt een goed op het zuiden gericht dak ongeveer 0,85 tot 0,9 kWh per wattpiek (Wp) per jaar op. Hoeveel panelen bij je verbruik passen, lees je in hoeveel zonnepanelen heb je nodig.
De rol van vermogen (kW)
Een batterij met veel kWh maar weinig kW is als een grote tank met een dun slangetje. Hij kan veel bewaren, maar maar een beperkte hoeveelheid tegelijk leveren.
Stel dat je batterij 3,6 kW kan leveren. Kook je op inductie, draait de vaatwasser en staat de waterkoker aan, dan vraag je samen al snel meer dan dat. Het deel boven de 3,6 kW komt dan van het net. Dat is niet erg: de meeste tijd van de avond ligt je verbruik veel lager, en dan dekt de batterij het volledig.
Het vermogen bepaalt ook hoe snel de batterij vol is. Een batterij van 5 kWh met 3,6 kW laadt in theorie in ongeveer anderhalf uur vol. Dat is handig met een dynamisch contract, waar de goedkoopste uren soms maar kort duren. Meer daarover in dynamisch contract en thuisbatterij.
Rekenvoorbeelden voor drie huishoudens
Hieronder drie rekenvoorbeelden met ronde, aangenomen getallen. Ze laten zien hoe je redeneert; jouw eigen verbruik kan flink afwijken.
Rekenvoorbeeld 1: klein huishouden
Twee personen, overdag vaak van huis, 8 zonnepanelen. Aanname: avond- en nachtverbruik ongeveer 4 kWh, zomeroverschot ongeveer 8 kWh per zonnige dag.
Het avondverbruik (4 kWh) is hier de beperkende factor. Een batterij van rond de 5 kWh is ruim voldoende. Een grotere batterij zou in de zomer wel vol raken, maar 's avonds nooit leeg gaan.
Rekenvoorbeeld 2: gezin met zonnepanelen
Vier personen, 12 panelen van 440 Wp (samen 5.280 Wp). Met de vuistregel van 0,85 tot 0,9 kWh per Wp levert dat op een goed zuidelijk dak zo'n 4.500 tot 4.750 kWh per jaar op. Aanname: avond- en nachtverbruik ongeveer 7 kWh, zomeroverschot ongeveer 12 kWh per zonnige dag.
Hier past een batterij van 5 tot 10 kWh. Met 5 kWh dek je een groot deel van de avond en gaat de batterij vrijwel elke zonnige dag helemaal vol en leeg. Met 10 kWh dek je de hele avond, maar in voor- en najaar blijft een deel vaker ongebruikt. Beide keuzes zijn te verdedigen; de kleinere verdient zich per kWh meestal sneller terug.
Rekenvoorbeeld 3: all-electric met warmtepomp en elektrische auto
Vier personen, warmtepomp, elektrische auto, 16 panelen en een dynamisch contract. Aanname: avond- en nachtverbruik zonder de auto ongeveer 9 kWh, in de winter meer door de warmtepomp.
De verleiding is groot om een heel grote batterij te nemen, maar kijk eerst naar de auto. Die heeft zelf een accu die vele malen groter is dan een thuisbatterij. Het is veel slimmer om de auto direct op zonne-overschot of in goedkope uren te laden dan eerst via de thuisbatterij. Lees daarover slim laden met je laadpaal.
Zonder de auto blijft ongeveer 9 kWh over. Een batterij van rond de 10 kWh, aangestuurd door een goed energiemanagementsysteem dat ook de warmtepomp meestuurt, is hier een logische keuze.
| Huishouden | Avond/nacht (aanname) | Zomeroverschot (aanname) | Passende capaciteit |
|---|---|---|---|
| Klein verbruik | ~4 kWh | ~8 kWh | ~5 kWh |
| Gezin met panelen | ~7 kWh | ~12 kWh | 5–10 kWh |
| All-electric | ~9 kWh (zonder auto) | wisselend | ~10 kWh |
Waarom groter niet altijd beter is
Een grotere batterij voelt veilig, maar heeft een paar nadelen:
- Hij staat vaker half vol. In de winter is er weinig zonne-overschot, en ook in voor- en najaar raakt een grote batterij lang niet altijd vol.
- Hij kost meer. Hoeveel meer, verschilt per aanbieder: soms stijgt de prijs flink mee met de capaciteit, soms is het verschil klein. Vergelijk daarom de prijs per kWh die je echt gebruikt. Daarover betaal je als particulier ook nog 21% btw. Zie btw op een thuisbatterij.
- Elke kWh die je niet gebruikt, levert niets op. De terugverdientijd hangt af van hoe vaak de batterij een volle cyclus maakt.
- Rendementsverlies blijft. Bij laden en ontladen gaat ongeveer 10% verloren (round-trip rendement rond de 90%). Een batterij die stroom lang vasthoudt zonder die te gebruiken, heeft daar geen voordeel van.
Belangrijker dan een paar extra kWh is vaak de sturing. Een kleinere batterij die elke dag slim wordt ingezet, levert meer op dan een grote die half vol blijft staan. Lees waarom in ons artikel over het EMS van een thuisbatterij.
Uitbreidbaarheid: klein beginnen, later bijplaatsen
Twijfel je tussen twee maten? Kies dan een systeem dat uitbreidbaar is. Veel thuisbatterijen zijn modulair: je begint met één module en plaatst er later een bij als je verbruik groeit, bijvoorbeeld door een warmtepomp of een elektrische auto.
Let bij uitbreidbaarheid op een paar dingen:
- Hoeveel modules kunnen er maximaal bij, en hoe lang blijven die leverbaar?
- Groeit het vermogen (kW) mee, of alleen de capaciteit (kWh)?
- Is er ruimte op de plek waar de batterij hangt of staat?
- Kan de groep in de meterkast de uitbreiding aan?
Per maat uitgewerkt: thuisbatterij van 5 kWh, thuisbatterij van 10 kWh en thuisbatterij van 15 of 16 kWh.
Hoe Voltwijk helpt
De thuisbatterij van Voltwijk is er in 10 en 16 kWh, met een hybride omvormer van 5, 6 of 8 kW. Kleinere maten, zoals 5 kWh, hebben we niet. Heb je een laag avondverbruik, dan is 10 kWh bij ons de logische keuze: die is dan ruim genoeg. Bij een hoger avondverbruik, een warmtepomp of een dynamisch contract kan 16 kWh interessant zijn. Op 1-fase kost 16 kWh € 5.450 tegenover € 4.950 voor 10 kWh (beide excl. btw, inclusief installatie). Per kWh is 16 kWh daarmee de voordeligste keuze: € 341 tegenover € 495. Met de batterijcalculator zie je in een minuut welke maat bij je verbruik past. Bekijk de specificaties op onze thuisbatterij-pagina.
