Het is een zonnige middag en ineens is alles stil. De koelkast zoemt niet meer, de router knippert niet meer. En je zonnepanelen? Die liggen in de volle zon, maar leveren niets. Veel mensen schrikken daarvan. Toch is er niets kapot. Je installatie doet precies wat hij moet doen.
In dit artikel lees je wat er bij een stroomstoring gebeurt met je zonnepanelen en je thuisbatterij, waarom dat zo geregeld is, wat er gebeurt als de stroom terugkomt en waar je checkt of er een storing is.
Werken zonnepanelen bij een stroomstoring?
Nee. Bij een stroomstoring schakelt de omvormer van je zonnepanelen zichzelf automatisch uit. De panelen op het dak wekken nog wel gelijkstroom op, maar de omvormer zet die niet meer om naar stroom voor je huis of het net. Je hebt dus geen stroom, ook niet van je eigen dak.
Dat geldt voor een gewone stringomvormer, voor micro-omvormers en voor een hybride omvormer. Het maakt ook niet uit hoe groot je installatie is. Zolang het net weg is, staat de omvormer stil.
Waarom schakelt de omvormer uit? Anti-eilandbedrijf uitgelegd
Een omvormer die aan het net hangt, werkt altijd samen met dat net. Hij "luistert" naar de spanning en de frequentie en levert zijn stroom daarop af. Valt het net weg, dan merkt de omvormer dat binnen een fractie van een seconde en stopt hij. Dat heet anti-eilandbedrijf, in het Engels anti-islanding.
De reden is veiligheid. Bij een storing gaan monteurs van de netbeheerder aan de kabels werken. Zij moeten erop kunnen rekenen dat er geen spanning op staat. Zou jouw omvormer stroom terug het net op sturen, dan ontstaat er een "eiland" met spanning in een deel van het net dat stroomloos hoort te zijn. Dat kan levensgevaarlijk zijn.
Daarom is deze beveiliging verplicht voor elke omvormer die aan het Nederlandse net is gekoppeld. Het is geen instelling die je uit kunt zetten, en dat moet je ook niet willen.
Wat doet een thuisbatterij bij een stroomstoring?
Een gewone thuisbatterij is ook netgekoppeld. Hij gedraagt zich bij een storing hetzelfde als de omvormer van je zonnepanelen: hij schakelt uit, ook als hij helemaal vol is.
Wil je bij een storing wel stroom uit je batterij, dan moet het systeem daarvoor zijn ingericht. Grofweg zijn er twee varianten:
- Noodstroom (EPS): één of een paar vooraf gekozen stopcontacten of groepen blijven stroom krijgen.
- Back-up: een schakeling koppelt je huis veilig los van het net, waarna de batterij gekozen groepen, of soms meer, van stroom voorziet.
In beide gevallen is er een scheiding van het net nodig, zodat er geen stroom terug de straat in kan. Wat het verschil precies is, wat je nodig hebt en hoe lang een batterij het volhoudt, lees je in ons artikel over de thuisbatterij als noodstroom. Welke omvormers dit kunnen, lees je in hybride omvormer uitgelegd.
Wat gebeurt er als de stroom terugkomt?
Is de storing verholpen, dan hoef je meestal niets te doen. De omvormer controleert eerst een korte tijd of de spanning en frequentie van het net stabiel zijn en binnen de normen vallen. Pas daarna schakelt hij weer in. Dat duurt meestal een paar minuten.
Hetzelfde geldt voor een thuisbatterij: die pakt zijn normale werk weer op zodra het net stabiel is.
| Moment | Zonnepanelen (omvormer) | Gewone thuisbatterij | Batterij met noodstroom of back-up |
|---|---|---|---|
| Net valt uit | Schakelt direct uit | Schakelt direct uit | Koppelt het huis los en voedt gekozen groepen |
| Tijdens de storing | Geen stroom | Geen stroom | Stroom voor gekozen groepen, zolang de batterij het volhoudt |
| Net komt terug | Start na een korte controle vanzelf weer op | Start vanzelf weer op | Schakelt terug naar normaal bedrijf |
Wat als de omvormer niet vanzelf terugkomt?
Soms blijft de omvormer na een storing op een foutmelding staan. Loop dan deze stappen na:
- Wacht even. Geef de omvormer na het herstel van de stroom een kwartier de tijd.
- Kijk in de meterkast. Staat de groep van de omvormer of de aardlekschakelaar nog aan? Na een storing kan er een schakelaar zijn uitgesprongen. Hoe dat werkt, lees je in groepenkast en aardlekschakelaars uitgelegd.
- Bekijk de app of het display. Noteer de foutcode en zoek die op in de handleiding.
- Schakel eventueel opnieuw in volgens de handleiding van je omvormer.
- Blijft de fout staan? Neem dan contact op met je installateur. Lees ook omvormer kapot: repareren of vervangen.
Is het een storing in de wijk of alleen bij jou?
Voordat je iemand belt, is het handig om te weten waar het probleem zit.
Kijk eerst in je eigen meterkast. Zijn er schakelaars naar beneden gesprongen? Dan zit het probleem waarschijnlijk in je eigen installatie of in een apparaat. Zet de schakelaar terug. Springt hij direct weer uit, haal dan de stekkers van apparaten uit het stopcontact en probeer het opnieuw.
Kijk bij de buren. Zit de hele straat zonder stroom, dan ligt het vrijwel zeker aan het net. Hebben de buren wel stroom en staan bij jou alle schakelaars goed, dan kan het aan je aansluiting liggen. Dan is de netbeheerder ook het juiste adres.
Waar check en meld je een stroomstoring?
Stroomstoringen gaan niet via je energieleverancier, maar via je netbeheerder. Dat is het bedrijf dat de kabels in je straat beheert.
- Actuele storingen bekijken: op gasenstroomstoringen.nl vul je je postcode in. Die site van Netbeheer Nederland verwijst je door naar de storingspagina van jouw netbeheerder.
- Een storing melden: bel het landelijke storingsnummer 0800-9009. Dat is gratis en dag en nacht bereikbaar. Je wordt automatisch doorverbonden met de netbeheerder in jouw regio. Houd je postcode en huisnummer bij de hand.
- Welke netbeheerder heb je? Dat staat op je energierekening. In Zevenbergen en de rest van de gemeente Moerdijk is dat Enexis.
Duurt een stroomstoring lang, dan heb je recht op een vaste compensatie van de netbeheerder. Volgens de ACM is dat voor een gewone huisaansluiting (tot en met 3x25 ampère) € 35 bij een storing van 4 tot 8 uur, plus € 20 voor elke 4 uur daarna. De netbeheerder keert die compensatie binnen zes maanden uit.
Verlies je veel opbrengst door een stroomstoring?
Meestal niet. Stroomstoringen in Nederland zijn in de regel kort. Tijdens de storing wek je niets op, maar een paar uur stilstand valt weg tegen de opbrengst van een heel jaar.
Het moment kan wel ongelukkig uitvallen. Een storing op een zonnige zomermiddag kost meer opbrengst dan een storing op een winteravond, als je panelen toch niets doen. Je omvormer houdt meestal bij hoeveel hij per dag opwekt, dus in de app zie je het terug als een dag met een gat.
Heb je noodstroom nodig?
Voor de meeste huishoudens niet. Storingen zijn zeldzaam en kort, en noodstroom vraagt extra hardware en werk in de meterkast. Voor sommige mensen kan het wel waardevol zijn, bijvoorbeeld als je thuis werkt en niet zonder internet kunt, of als je afhankelijk bent van medische apparatuur.
Twijfel je? Stel jezelf drie vragen:
- Welke apparaten wil je echt aan houden bij een storing?
- Hoe vaak heb je in de afgelopen jaren een storing gehad, en hoe lang duurde die?
- Is een eenvoudige oplossing, zoals een powerstation of een UPS voor je router, misschien genoeg?
Sluit nooit zelf een aggregaat of powerstation aan op je groepenkast zonder de juiste scheiding van het net. Dan kan er alsnog spanning op de kabels in de straat komen.
Hoe Voltwijk helpt
Heb je een vraag over wat je installatie doet bij een storing, of wil je weten of noodstroom bij jou past? Onze eigen monteurs kijken mee naar je omvormer en je meterkast. De thuisbatterij van Voltwijk is er in 10 kWh met een hybride omvormer van 5 kW (€ 4.950), 16 kWh met 6 kW 1-fase (€ 5.450) en 16 kWh met 8 kW 3-fase (€ 5.950), excl. btw en inclusief installatie. Noodstroom is daarbij een optie. Met de batterijcalculator zie je snel welke maat bij je verbruik past. Meer over panelen lees je op de pagina over zonnepanelen.
