Overweeg je een warmtepomp, dan wil je natuurlijk weten wat er met je stroomrekening gebeurt. Je gasverbruik daalt, maar je stroomverbruik stijgt. Hoeveel precies, verschilt per huis. Een gemiddelde zegt daarom weinig.
Het goede nieuws: je kunt het zelf vrij goed uitrekenen. Je hebt twee getallen nodig: je huidige gasverbruik en de SCOP van de warmtepomp. Hieronder lees je hoe, met rekenvoorbeelden.
Hoeveel stroom verbruikt een warmtepomp per jaar?
Dat hangt vooral af van drie dingen:
- Hoeveel warmte je huis nodig heeft. Een groot, slecht geïsoleerd huis vraagt veel meer warmte dan een klein, goed geïsoleerd huis.
- Hoe zuinig de warmtepomp is. Dat zie je aan de SCOP: hoeveel kWh warmte de warmtepomp gemiddeld over een stookseizoen maakt uit 1 kWh stroom.
- Het type warmtepomp. Een volledig elektrische warmtepomp levert alle warmte. Een hybride warmtepomp levert een deel, de cv-ketel doet de rest.
Daarom lopen de verbruikscijfers die je online vindt ver uiteen. Rekenen met je eigen gasverbruik geeft een veel betere schatting.
Stap 1: hoeveel warmte gebruik je nu?
Pak je jaarafrekening en zoek je gasverbruik in m³. Reken dat om naar warmte:
- Eén m³ aardgas bevat ongeveer 9,77 kWh energie.
- Een HR-ketel haalt daar ongeveer 90 tot 96% van als warmte uit.
- Reken dus met ongeveer 9 kWh warmte per m³ gas.
Gebruik je ook gas om te koken, haal dat deel er dan af. Dat hoort niet bij verwarming of warm water.
Stap 2: deel door de SCOP
Een warmtepomp maakt van 1 kWh stroom meerdere kWh warmte. Hoeveel, gemiddeld over het jaar, staat in de SCOP. Bij een SCOP van 4 krijg je 4 kWh warmte uit 1 kWh stroom.
De rekensom is daarna eenvoudig:
De SCOP hangt sterk af van de temperatuur van je verwarmingswater. Met vloerverwarming of grote radiatoren (rond 35 °C) is hij hoger dan met radiatoren die 55 °C nodig hebben. Kijk daarom naar de SCOP die bij jouw situatie past. Hoe je die leest, staat in COP en SCOP uitgelegd.
Stap 3: tel warm tapwater apart
Maakt de warmtepomp ook je warme water, reken dat dan apart. Voor douchewater moet het water heter worden dan voor de verwarming, vaak rond 55 °C. Hoe heter het water, hoe minder zuinig de warmtepomp werkt. Het rendement voor tapwater ligt daardoor duidelijk lager dan voor verwarming.
Weet je niet hoeveel gas je nu voor warm water gebruikt? Kijk dan naar je gasverbruik in de zomer, als de verwarming uit staat. Bijna al het gas gaat dan naar warm water (en eventueel koken).
Rekenvoorbeeld: volledig elektrische warmtepomp
Hieronder een rekenvoorbeeld met aannames. Het laat de manier van rekenen zien; jouw huis kan flink anders uitpakken.
Aannames:
- Huidig gasverbruik: 1.200 m³ per jaar, waarvan 1.000 m³ voor verwarming en 200 m³ voor warm water. Koken op inductie.
- Warmte: 9 kWh per m³ gas.
- Rendement voor tapwater: 2,5 (aanname, lager dan voor verwarming).
| Onderdeel | Warmte per jaar | SCOP 3 | SCOP 4 |
|---|---|---|---|
| Verwarming (1.000 m³) | 9.000 kWh | 3.000 kWh | 2.250 kWh |
| Warm water (200 m³) | 1.800 kWh | 720 kWh | 720 kWh |
| Totaal stroomverbruik | 3.720 kWh | 2.970 kWh |
Je ziet hoeveel de SCOP uitmaakt: in dit voorbeeld scheelt het ruim 700 kWh per jaar. Een goed geïsoleerd huis dat met lage temperaturen warm blijft, haalt een hogere SCOP.
Rekenvoorbeeld: hybride warmtepomp
Bij een hybride warmtepomp blijft je cv-ketel hangen. De warmtepomp verwarmt het huis zolang het lukt; op koude dagen en voor warm water springt de ketel bij. Volgens Milieu Centraal gebruik je met een hybride warmtepomp ongeveer 60 tot 70% minder gas voor verwarming. In een slecht geïsoleerd huis bespaar je minder.
Met dezelfde aannames, en 60% minder gas voor verwarming:
| Onderdeel | Berekening | Uitkomst |
|---|---|---|
| Gas dat de warmtepomp overneemt | 60% van 1.000 m³ | 600 m³ |
| Warmte die de warmtepomp levert | 600 × 9 kWh | 5.400 kWh |
| Stroomverbruik bij SCOP 4 | 5.400 ÷ 4 | 1.350 kWh |
| Gas dat overblijft | 400 m³ verwarming + 200 m³ warm water | 600 m³ |
Een hybride warmtepomp verhoogt je stroomverbruik dus minder, maar je blijft gas gebruiken. Welk type bij je huis past, lees je in hybride of volledige warmtepomp.
Wanneer verbruikt een warmtepomp de meeste stroom?
Het verbruik is niet gelijk verdeeld over het jaar. Een warmtepomp gebruikt verreweg de meeste stroom in de winter, als het koud is en je huis veel warmte vraagt. Bij vorst daalt bovendien het rendement. In de zomer gebruikt hij alleen stroom voor warm water (en eventueel koelen).
Dat heeft twee gevolgen:
- Zonnepanelen dekken maar een deel. De meeste zonnestroom wek je in de zomer op, de meeste warmte heb je in de winter nodig. Lees meer in warmtepomp en zonnepanelen combineren.
- Koude dagen tellen zwaar. Wat er dan gebeurt en wat dat kost, lees je in warmtepomp bij vorst.
Hoe verlaag je het stroomverbruik van je warmtepomp?
- Verwarm met een zo laag mogelijke watertemperatuur. Elke graad lager verbetert het rendement. Laat de stooklijn goed instellen.
- Isoleer waar het kan. Minder warmtevraag betekent direct minder stroom.
- Houd de temperatuur constant. Een flinke nachtverlaging laat de warmtepomp 's ochtends hard werken.
- Zet warm water niet heter dan nodig. Bespreek met je installateur welke temperatuur veilig en zuinig is.
- Houd de buitenunit vrij van bladeren en sneeuw, zodat hij makkelijk lucht kan aanzuigen.
Hoe Voltwijk helpt
Wil je weten wat een warmtepomp in jouw huis aan stroom gaat gebruiken? Onze eigen monteurs kijken naar je gasverbruik, je isolatie en je radiatoren, en rekenen met je mee met realistische aannames. Daarna adviseren we eerlijk of een hybride of volledig elektrische warmtepomp past. Meer informatie vind je op de pagina over de warmtepomp, of plan een gratis adviesgesprek.
