Je gaat koken op inductie, je krijgt een laadpaal of je laat een warmtepomp plaatsen. Dan hoor je vaak: "Daar heb je een extra groep voor nodig." Maar wat is dat precies? Past het in je huidige meterkast? En wat kost het?
In dit artikel leggen we uit wanneer je een groep moet bijplaatsen, hoeveel groepen er achter een aardlekschakelaar mogen, wat het ongeveer kost en wanneer je meer nodig hebt dan alleen een extra groep.
Wat is een groep in de meterkast?
In je groepenkast zie je een rij schakelaars. Elke groep is een eigen stroomkring in huis, beveiligd met een installatieautomaat. Op de ene groep zitten bijvoorbeeld de stopcontacten in de woonkamer, op de andere de wasmachine.
Een groep van 16 ampère kan ongeveer 3,7 kW leveren. Vraag je meer, dan slaat de automaat af. Dat beschermt de kabels tegen oververhitting.
Daarnaast zitten er aardlekschakelaars in de kast. Die schakelen de stroom uit als er stroom weglekt, bijvoorbeeld via een defect apparaat of via iemand die een draad aanraakt. Hoe dat werkt, lees je in groepenkast en aardlekschakelaars uitgelegd.
Wanneer moet je een groep bijplaatsen?
Volgens de installatienorm NEN 1010 horen vaste apparaten met een groot vermogen op een eigen groep. Een vuistregel is: apparaten vanaf ongeveer 2 kW krijgen een eigen groep. Denk aan:
| Apparaat | Wat heb je meestal nodig? |
|---|---|
| Inductiekookplaat | Twee groepen of een 3-fase kookgroep |
| Laadpaal | Eigen groep met passende aardlekbeveiliging |
| Warmtepomp | Eigen groep, soms ook een groep voor een elektrisch element |
| Elektrische boiler | Eigen groep |
| Split-airco | Vaak een eigen groep |
| Wasmachine en droger | Liefst elk een eigen groep |
| Thuisbatterij | Eigen groep |
Waarom een eigen groep? Een apparaat als een laadpaal of boiler vraagt uren achter elkaar veel stroom. Deel je die groep met andere apparaten, dan slaat de automaat af of worden kabels en contactdozen te warm. Met een eigen groep weet je zeker dat de kabel en de beveiliging passen bij dat ene apparaat.
Ook als je geen nieuw apparaat krijgt, kan een extra groep slim zijn. Bijvoorbeeld als een groep vaak afslaat omdat er te veel apparaten op zitten, of als je een schuur of tuinhuis stroom wilt geven.
Hoeveel groepen mag er achter een aardlekschakelaar?
Veel mensen kennen de regel: maximaal vier groepen per aardlekschakelaar. Die regel stond in oudere versies van NEN 1010. In de huidige norm is het geen harde grens meer. Het gaat om de lekstroom: elk apparaat lekt een klein beetje stroom weg. Tel je te veel groepen bij elkaar op, dan kan de aardlekschakelaar onterecht afslaan.
In de praktijk betekent dat:
- Een installateur verdeelt de groepen zo dat de aardlekschakelaar niet te zwaar belast wordt. Vaak zijn dat nog steeds een paar groepen per aardlekschakelaar.
- Veel installateurs gebruiken aardlekautomaten: een automaat en aardlekschakelaar in één. Dan heeft elke groep zijn eigen aardlekbeveiliging. Slaat er één af, dan blijft de rest van het huis aan.
- Een laadpaal vraagt een specifiek type aardlekbeveiliging, afhankelijk van de laadpaal zelf.
Verdeling over fasen
Heb je een 3-fase aansluiting, dan speelt nog iets. De groepen moeten goed over de drie fasen verdeeld zijn. Zitten alle grote verbruikers op dezelfde fase, dan raakt die fase sneller vol, terwijl de andere twee weinig doen. Bij het bijplaatsen van een groep kijkt een installateur daarom ook naar de fase waarop de nieuwe groep komt.
Meer groepen is niet meer stroom
Dit is een belangrijk punt. Een extra groep verdeelt de stroom anders, maar geeft je niet meer capaciteit. Hoeveel stroom je in totaal kunt gebruiken, bepaalt je hoofdaansluiting. Bijvoorbeeld 1x35 A of 3x25 A.
Op een 1x35 A-aansluiting kun je ongeveer 8 kW tegelijk gebruiken. Een inductiekookplaat, laadpaal en warmtepomp kunnen samen meer vragen. Dan slaat de hoofdzekering af, ook al heeft elk apparaat een eigen groep.
Oplossingen zijn:
- Load balancing: bijvoorbeeld een laadpaal die minder laadt als je kookt.
- Een 3-fase aansluiting aanvragen bij je netbeheerder. Lees daarover 3-fase aansluiting aanvragen.
- Slim plannen, zodat grote verbruikers niet tegelijk draaien.
Wat kost een groep bijplaatsen?
De kosten hangen sterk af van je situatie. Onderstaande bedragen zijn indicatief en verschillen per installateur en woning.
| Situatie | Indicatie |
|---|---|
| Eén groep bijplaatsen, ruimte in de kast, korte kabel | ongeveer € 100 tot € 300 |
| Elke volgende groep tegelijk | vaak goedkoper per groep |
| Nieuwe aardlekschakelaar of aardlekautomaten nodig | extra kosten |
| Lange kabel door het huis, bijvoorbeeld naar zolder of tuin | extra kosten voor materiaal en tijd |
| Kast vol of verouderd, aanpassing of vervanging nodig | fors meer, afhankelijk van de kast |
Wat maakt het duurder?
- Geen ruimte meer in de groepenkast.
- Een oude kast, bijvoorbeeld met smeltzekeringen of zonder aardlekbeveiliging op alle groepen.
- Lange of lastige kabelroutes, door vloeren of muren.
- Een 3-fase groep voor bijvoorbeeld een kookplaat of laadpaal.
Twijfel je of je kast nog meekan? Lees wanneer je meterkast vervangen.
Hoe zie je of er ruimte is in je groepenkast?
Open het klepje van je groepenkast en kijk naar de rail met schakelaars. Zie je lege plekken, vaak afgedekt met een plastic strip? Dan is er misschien ruimte. Maar let op: een lege plek zegt nog niet alles. Er moet ook een aardlekschakelaar zijn met ruimte, of er moet plek zijn voor een aardlekautomaat. En de kast moet goed genoeg zijn om uit te breiden. Een installateur ziet dat snel.
Maak gerust een foto van je meterkast en je groepenkast. Daarmee kan een installateur vaak al een eerste inschatting maken.
Groep bijplaatsen: zelf doen of laten doen?
Werken in de meterkast is gevaarlijk. Ook met de hoofdschakelaar uit staan de kabels vóór de hoofdschakelaar nog onder spanning. Een fout kan brand of een elektrische schok geven. Bovendien kan je verzekeraar lastig doen als er iets misgaat met een installatie die niet volgens NEN 1010 is aangelegd.
Laat een groep daarom plaatsen door een erkende installateur. Die:
- kiest de juiste kabeldikte en automaat;
- verdeelt de groepen goed over de aardlekschakelaars en fasen;
- test de installatie na afloop;
- past het groepenschema aan, zodat je later weet welke groep waarvoor is.
Slim: alles in één keer regelen
Ga je de komende jaren meer elektrisch doen? Denk dan vooruit. Plaats je nu een laadpaal en over een jaar een warmtepomp en inductie, dan kan het goedkoper zijn om de meterkast in één keer goed in te richten. Dat scheelt voorrijden, werk en gedoe.
Denk bijvoorbeeld aan:
- Laat alvast een groep of kabel voorbereiden voor een laadpaal, ook als de auto er pas later komt.
- Kies een groepenkast met ruimte voor uitbreiding.
- Laat kijken of een 3-fase aansluiting op termijn slim is.
Een goede vraag aan je installateur is: "Wat heb ik over een paar jaar nodig, en kan de kast dat dan aan?"
Hoe Voltwijk kan helpen
Voltwijk past meterkasten aan volgens NEN 1010, vanaf € 649. Onze eigen monteurs kijken of een extra groep genoeg is, of dat je kast of aansluiting ook aandacht nodig heeft. Plaatsen we een laadpaal, warmtepomp, airco of boiler, dan nemen we de meterkast direct mee. Bekijk de meterkast of plan een gratis adviesgesprek.
