Wil je niet alleen de woonkamer koel houden, maar ook de slaapkamers? Dan kom je al snel bij de multi-split airco. Eén buitenunit, meerdere binnenunits. Dat klinkt als de logische keuze. Toch is het lang niet altijd de beste.
Kort antwoord: een multi-split past goed als je twee tot vijf kamers wilt koelen of verwarmen, de kamers niet te ver van elkaar liggen en er maar plek is voor één buitenunit. Is er wel ruimte voor meer buitenunits, of gebruik je vaak maar één kamer tegelijk, dan zijn losse airco's vaak praktischer.
Hoe een split airco in het algemeen werkt, lees je in split airco: wat is het en hoe werkt het?. Hier gaan we dieper in op de keuze voor multi-split.
Wat is een multi-split airco precies?
Een multi-split is een split airco waarbij meerdere binnenunits op één buitenunit zijn aangesloten. Elke binnenunit heeft zijn eigen paar koelleidingen naar de buitenunit. Zo verdeelt de buitenunit het koudemiddel over de kamers.
Per kamer stel je de temperatuur apart in. De woonkamer kan op 24 graden staan en de slaapkamer op 21. Wat níet kan bij een standaard multi-split: de ene kamer koelen en de andere verwarmen. Alle binnenunits staan in dezelfde stand.
Wat is het verschil met meerdere losse split-airco's?
Het alternatief voor een multi-split is: meerdere single-splits. Dan krijgt elke binnenunit een eigen, kleinere buitenunit.
| Multi-split | Meerdere single-splits | |
|---|---|---|
| Buitenunits | één, wat groter | één per kamer |
| Geveldoorvoeren en leidingen | leidingen lopen allemaal naar één punt | per kamer een korte route naar de eigen buitenunit |
| Koelen en verwarmen | alle kamers in dezelfde stand | per kamer vrij te kiezen |
| Bij een storing in de buitenunit | alle kamers zonder koeling | alleen die ene kamer |
| Maar één kamer aan | grote buitenunit voor een kleine vraag | buitenunit past bij de kamer |
| Later uitbreiden | alleen als er een aansluiting vrij is | er kan altijd een airco bij |
Wat zijn de voordelen van een multi-split?
- Eén buitenunit. Dat is het grootste voordeel. Aan een rijtjeshuis of een smalle achtergevel is vaak geen plek voor drie units. Een balkon of plat dak biedt ook niet altijd ruimte voor meer.
- Een rustiger gevel. Eén unit valt minder op dan drie. Dat telt ook mee als je in een VvE woont of als de gemeente kritisch is op het aanzicht.
- Minder losse apparaten. Eén buitenunit om schoon te houden en te laten controleren.
- Leidingen naar één punt. Liggen de kamers boven elkaar, dan kunnen de leidingen soms samen in één goot langs de gevel naar beneden lopen.
Wat zijn de nadelen?
Eén buitenunit, één risico
Alle kamers hangen aan dezelfde compressor. Gaat de buitenunit kapot, dan werkt geen enkele kamer meer. En dat gebeurt meestal net op de warmste week van het jaar, als de airco het hardst werkt. Bij losse airco's valt alleen die ene kamer uit.
Een storing is duurder
Een buitenunit van een multi-split is groter en ingewikkelder dan die van een single-split. Moet hij worden vervangen, dan is dat een flinke uitgave. Bovendien moet de nieuwe buitenunit passen bij de binnenunits die er al hangen.
Rendement bij deellast
Een buitenunit van een multi-split is gemaakt voor alle kamers samen. Draait er maar één kamer, bijvoorbeeld 's nachts alleen de slaapkamer, dan levert een grote buitenunit een klein beetje koeling. Volgens meerdere bronnen is het rendement dan vaak lager dan bij een losse airco die precies bij die kamer past. Hoeveel lager, verschilt per merk en model.
Vergelijk daarom de SEER (koelen) en SCOP (verwarmen) van de combinatie die je overweegt, niet alleen van één binnenunit. Wat die getallen betekenen, lees je in COP en SCOP uitgelegd.
Koelen óf verwarmen
In het voor- en najaar wil je soms de woonkamer verwarmen terwijl een zolderkamer op het zuiden juist te warm is. Met een standaard multi-split kan dat niet: de buitenunit staat op koelen of op verwarmen. Systemen die beide tegelijk kunnen, bestaan wel, maar dat zijn duurdere installaties met warmteterugwinning.
Maximale leidinglengtes
Bij een multi-split lopen de leidingen van elke kamer naar dezelfde buitenunit. Hoe verder de kamers van die unit liggen, hoe langer de leidingen. Elke fabrikant geeft daar grenzen voor. Een voorbeeld uit de technische gegevens van een Daikin-buitenunit voor vijf kamers (5MXM90):
| Grens | Waarde in dit voorbeeld |
|---|---|
| Totale leidinglengte, alle kamers samen | 75 meter |
| Langste leiding naar één kamer | 25 meter |
| Hoogteverschil buitenunit en binnenunit | 15 meter |
| Hoogteverschil tussen binnenunits | 7,5 meter |
Dat zijn de waarden van één model. Andere merken en modellen hebben andere grenzen. Wil je een buitenunit op de grond en een binnenunit op een zolder drie hoog, controleer dan vooraf of dat binnen de grenzen van het model past. Langere leidingen kunnen ook betekenen dat er extra koudemiddel bij moet.
Hoeveel binnenunits kun je op één buitenunit aansluiten?
Meestal twee tot vijf. Het aantal hangt af van de buitenunit: hoeveel aansluitingen die heeft en hoeveel vermogen hij levert.
Een paar aandachtspunten:
- Het vermogen moet kloppen. De binnenunits samen mogen niet veel meer vragen dan de buitenunit kan leveren. Elke fabrikant geeft aan welke combinaties zijn toegestaan.
- Per kamer het juiste vermogen. Een slaapkamer heeft genoeg aan een kleine binnenunit, een woonkamer met een grote pui niet. Hoe je dat inschat, lees je in welk vermogen airco heb ik nodig?
- Later uitbreiden. Wil je over een paar jaar een kamer toevoegen? Dan heb je een buitenunit nodig met een vrije aansluiting en genoeg vermogen. Bespreek dat bij de aanschaf.
Is een multi-split stiller?
Niet per se. Je hebt één bron van geluid in plaats van meerdere. Maar die ene buitenunit is groter en kan, als alle kamers tegelijk vol draaien, meer geluid maken dan één kleine unit.
Voor de buren telt vooral wat er op de erfgrens aankomt. 's Avonds en 's nachts mag dat maximaal 40 dB(A) zijn. Bij een multi-split heb je wel één voordeel: je kiest één goede plek, zo ver mogelijk van slaapkamerramen van de buren. Bij drie losse units moet je drie goede plekken vinden.
Heb je een vergunning nodig, en hoe zit het met F-gassen?
Voor de buitenunit van een multi-split gelden dezelfde regels als voor elke andere buitenunit. Aan de achtergevel of op een plat dak is dat meestal vergunningvrij. Aan de voorgevel, bij een monument of in een appartement vaak niet. Alles daarover lees je in airco plaatsen: regels en vergunning.
Een multi-split bevat meer koudemiddel dan één kleine airco. Daarom gelden de F-gassenregels net zo streng:
- Het aansluiten, vacuümtrekken en vullen van de leidingen mag alleen een bedrijf met de juiste F-gassencertificering doen.
- Boven een bepaalde hoeveelheid koudemiddel, uitgedrukt in 5 ton CO₂-equivalent, is een periodieke lekcontrole verplicht. Voor R32 komt dat neer op ongeveer 7,4 kg koudemiddel. Of jouw systeem daarboven zit, hangt af van het model en de leidinglengte. Vraag het je installateur.
Meer over onderhoud en de regels lees je in airco onderhoud en F-gassen.
Wanneer kies je voor multi-split, en wanneer niet?
Multi-split past vaak goed als:
- je twee tot vijf kamers wilt koelen of verwarmen;
- er aan je huis maar plek is voor één buitenunit;
- de kamers niet al te ver van de buitenunit liggen;
- je de kamers vaak tegelijk gebruikt, zoals woonkamer en keuken.
Losse airco's zijn vaak handiger als:
- er ruimte is voor meerdere buitenunits;
- je meestal maar één kamer tegelijk gebruikt;
- je de ene kamer wilt kunnen koelen terwijl je de andere verwarmt;
- je wilt dat de rest blijft werken als er één unit uitvalt;
- je stap voor stap wilt uitbreiden.
Twijfel je? Laat een installateur per kamer het vermogen uitrekenen en beide opties naast elkaar zetten, inclusief de route van de leidingen.
Hoe Voltwijk helpt
Onze eigen monteurs kijken met je naar de kamers, de plek van de buitenunit en de route van de leidingen, en adviseren eerlijk of multi-split of losse airco's beter past. Een airco bij Voltwijk kost vanaf € 1.899, inclusief installatie. Bekijk de airco of plan een gratis adviesgesprek.
