Het is een stralende dag. Toch staat je omvormer rond het middaguur ineens op storing. Een half uur later draait hij weer. En de volgende zonnige dag gebeurt precies hetzelfde.
Grote kans dat er niets kapot is. Waarschijnlijk is de spanning op het stroomnet te hoog. Je omvormer doet dan precies wat hij moet doen: hij schakelt zichzelf uit. In dit artikel lees je waarom dat gebeurt, hoe je het herkent en wat je eraan kunt doen.
Waarom schakelt een omvormer uit bij te hoge netspanning?
Het stroomnet in Nederland werkt met een spanning van 230 volt. Die mag niet onbeperkt schommelen. Volgens de regels voor het laagspanningsnet moet de spanning bij je aansluiting tussen 207 en 253 volt blijven. Dat is 230 volt met 10% marge naar boven en naar beneden.
Die grens van 253 volt geldt niet voor elk los moment. Er wordt gekeken naar het gemiddelde over 10 minuten. Omvormers zijn zo ingesteld dat ze uitschakelen als dat gemiddelde boven 253 volt komt. Zo worden je omvormer en andere apparaten beschermd. Daarnaast is er een hogere grens voor korte pieken, waarbij de omvormer direct afschakelt.
Is de spanning weer normaal, dan start de omvormer meestal vanzelf weer op. Daarom lijkt het soms alsof er "even iets mis" was.
Waarom stijgt de spanning juist op zonnige dagen?
Stroom stroomt van een hogere naar een lagere spanning. Wil je omvormer stroom op het net zetten, dan moet hij de spanning dus een klein beetje hoger maken dan die op het net.
Op een zonnige middag doen veel huizen in je straat dat tegelijk. Tegelijk wordt er overdag in veel woningen weinig verbruikt. De stroom kan dan niet goed weg en de spanning in de wijk loopt op. Vooral in wijken met veel zonnepanelen en een net dat daar oorspronkelijk niet voor ontworpen is, gebeurt dit vaak.
Het probleem zit dus meestal niet in jouw apparaat, maar in de combinatie van veel teruglevering en de capaciteit van het net in je buurt. Soms speelt je eigen installatie wel mee, bijvoorbeeld door een te dunne of lange kabel. Daarover verderop meer.
Hoe herken je dat de netspanning te hoog is?
Een paar signalen maken het waarschijnlijk:
- Het tijdstip. De omvormer valt uit rond het middaguur, als de zon het hoogst staat.
- Het weer. Het gebeurt op heldere, zonnige dagen, vaak in het voorjaar en de zomer. Op bewolkte dagen niet.
- De foutcode. In de app of op het display staat een melding over netspanning, overspanning of een netfout. Elk merk gebruikt eigen codes, dus zoek de code op in de handleiding.
- Het herstel. De omvormer komt na een tijdje vanzelf weer terug.
- De buren. Buren met zonnepanelen hebben hetzelfde probleem.
Valt je omvormer ook uit op bewolkte dagen of 's avonds, of komt hij niet meer terug? Dan is er waarschijnlijk iets anders aan de hand. Lees dan omvormer kapot: repareren of vervangen.
Wat kun je zelf doen?
Je kunt zelf veel uitzoeken voordat je iemand belt. Werk deze stappen af:
- Lees de spanning uit. Veel omvormer-apps laten de netspanning zien, vaak per uur of per paar minuten. Kijk op een zonnige middag of die richting 253 volt gaat vlak voordat de omvormer uitvalt.
- Noteer wanneer het gebeurt. Schrijf datum, tijdstip en foutcode op, of maak screenshots. Dat helpt je installateur en de netbeheerder.
- Vraag het na bij de buren. Hebben zij hetzelfde? Dan wijst dat sterk op de spanning in de wijk.
- Laat je eigen installatie controleren. Netbeheerders vragen dat eerst. Een erkend installateur kan meten of het probleem in je eigen huis zit.
- Meld het bij je netbeheerder. Is je installatie in orde, dan kun je een melding doen.
Hoe meld je te hoge netspanning bij je netbeheerder?
De drie grote netbeheerders hebben elk een eigen meldroute:
| Netbeheerder | Waar melden |
|---|---|
| Enexis | Via het meldformulier op de pagina over een uitvallende omvormer |
| Stedin | Via Mijn Stedin |
| Liander | Via de pagina over spanningsproblemen op liander.nl |
Welke netbeheerder je hebt, staat op je energierekening of in je contractgegevens. Alle drie vragen ze om eerst je installateur te laten kijken. Een melding helpt de netbeheerder te zien waar de problemen het grootst zijn. Soms meten ze bij je aansluiting. De echte oplossing in de wijk, zoals het net verzwaren, kan wel lang duren.
Geef bij het melden ook door wanneer het gebeurt en welke spanning je ziet. Hoe concreter, hoe beter.
Wat kan een installateur doen?
Ook als het net in je wijk de oorzaak is, kan een installateur vaak iets verbeteren aan je eigen installatie.
Kabel tussen omvormer en meterkast controleren
Hangt je omvormer ver van de meterkast, bijvoorbeeld op zolder, dan is de kabel lang. Is die kabel ook dun, dan verlies je er spanning over. Je omvormer moet dan nog hoger gaan zitten dan de spanning in de meterkast, en valt eerder uit. Een dikkere kabel of een kortere route kan dan helpen. De installateur rekent uit wat past bij de lengte en het vermogen.
Kiezen voor een 3-fase omvormer
Heb je een 3-fase aansluiting maar een 1-fase omvormer? Dan komt alle teruglevering op één fase terecht. Die fase krijgt het dan zwaar. Een 3-fase omvormer verdeelt de stroom over drie fasen. Dat kan de spanningsstijging bij jou verminderen. Heb je nog een 1-fase aansluiting, lees dan eerst 3-fase aansluiting aanvragen.
Instellingen binnen de regels
Een installateur kan controleren of de juiste landinstelling voor Nederland op je omvormer staat. Daarnaast kan hij kijken of er binnen de marge die de netbeheerder toestaat iets bij te stellen is. Wat mogelijk is, verschilt per merk en model. Belangrijk: het gaat altijd om instellingen binnen de toegestane waarden, niet om het verhogen van de grens.
Minder terugleveren: eigen verbruik en een thuisbatterij
Hoe minder stroom je midden op de dag terugstuurt, hoe minder je bijdraagt aan de hoge spanning. En hoe minder je merkt van een uitvallende omvormer. Dat kan op een paar manieren:
- Boiler overdag opwarmen. Laat een elektrische boiler rond het middaguur draaien. Zie boiler opwarmen met zonnestroom.
- Auto laden als de zon schijnt. Een elektrische auto neemt veel stroom op. Lees elektrische auto laden met zonnepanelen.
- Apparaten verschuiven. Wasmachine, droger of vaatwasser overdag laten draaien helpt ook een beetje.
- Een thuisbatterij. Een thuisbatterij slaat je zonnestroom overdag op en geeft die 's avonds weer af. Zo lever je minder terug op het drukste moment. Hoe dat werkt met panelen die er al liggen, lees je in thuisbatterij bij bestaande zonnepanelen.
Een batterij lost het probleem in de wijk niet op. Maar voor je eigen installatie maakt het wel verschil: je gebruikt meer van je eigen stroom en je omvormer hoeft minder hard terug te leveren. Vanaf 2027 stopt bovendien het salderen, waardoor eigen verbruik belangrijker wordt.
Hoe Voltwijk helpt
Valt je omvormer vaak uit op zonnige dagen? Onze eigen monteurs kunnen je installatie nalopen: de kabel, de omvormer en de instellingen binnen de regels. Wil je meer van je eigen zonnestroom gebruiken, dan kijken we ook mee of een thuisbatterij bij je past. Die is er in 10 en 16 kWh, vanaf € 4.950 excl. btw, inclusief installatie. Meer lees je op de pagina over zonnepanelen.
