Warmtepomp

Thermostaat bij een warmtepomp: waarom constant vaak beter is dan nachtverlaging

Bij een warmtepomp zet je de thermostaat 's nachts niet of maar een klein beetje lager. Een flinke nachtverlaging laat de warmtepomp 's ochtends hard werken, en dat kost meer energie dan het huis op temperatuur houden. Milieu Centraal adviseert: niet lager bij vloerverwarming of een goed geïsoleerd huis, en hooguit 1 tot 2 graden bij minder isolatie.

Inzichten · Warmtepomp · 5 min leestijd · Gepubliceerd 21 oktober 2026
Thermostaat bij een warmtepomp: waarom constant vaak beter is dan nachtverlaging
In het kort
  • Een warmtepomp verwarmt met lager temperatuurwater en werkt daardoor langzamer dan een cv-ketel
  • Zet je de thermostaat 's nachts veel lager, dan kost het opwarmen in de ochtend meer energie dan de nacht doorstoken
  • Milieu Centraal: niet lager bij vloerverwarming, een bodemwarmtepomp of goede isolatie met wtw; 1 graad lager bij redelijke en 2 graden bij matige isolatie
  • Ben je een paar dagen of langer weg, dan kan de thermostaat wel naar 15 graden

Met een cv-ketel was het jarenlang het standaardadvies: zet de thermostaat 's nachts op 15 graden. Heb je een warmtepomp, dan werkt dat anders. Dan is een constante temperatuur vaak juist zuiniger. In dit artikel lees je waarom, hoeveel graden verlagen nog zin heeft en wat je doet als je een tijd weg bent.

Waarom werkt een warmtepomp anders dan een cv-ketel?

Een cv-ketel stookt het water in je verwarming op tot een hoge temperatuur en warmt een koud huis daardoor snel weer op. Een warmtepomp werkt met lager temperatuurwater. Dat is juist zijn kracht: hoe lager de watertemperatuur, hoe zuiniger hij werkt. Maar het opwarmen gaat daardoor langzamer.

Zet je de thermostaat 's nachts flink lager, dan moet de warmtepomp 's ochtends hard werken om het huis weer warm te krijgen. Volgens Milieu Centraal kost dat meer energie dan het huis de hele nacht op temperatuur houden. Het doel is daarom om grote temperatuurverschillen te voorkomen. Dan werkt de warmtepomp het best.

Hoeveel graden lager 's nachts?

Milieu Centraal geeft voor warmtepompen dit advies voor de nacht:

Jouw situatieThermostaat 's nachts
Vloerverwarmingniet lager
Bodemwarmtepompniet lager
Goede isolatie én ventilatie met warmteterugwinning (wtw)niet lager
Redelijke isolatie1 graad lager
Matige isolatie2 graden lager

Bij vloerverwarming geldt dat extra sterk. Vloerverwarming warmt traag op, zeker in een gegoten dekvloer. Ook de Consumentenbond raadt bij vloer- of wandverwarming aan om 's nachts niet onder de 17 of 18 graden te gaan.

Hoe de warmtepomp zijn watertemperatuur aanpast aan het weer, lees je in warmtepomp stooklijn instellen.

En overdag, als je niet thuis bent?

Is er overdag niemand thuis, dan kun je de thermostaat volgens Milieu Centraal lager laten staan. Het huis hoeft dan in de ochtend niet eerst op te warmen. Ook hier geldt: houd het verschil klein. Een warmtepomp heeft meer tijd nodig om een paar graden goed te maken dan een cv-ketel, dus stel de thermostaat zo in dat hij op tijd begint met opwarmen.

Wat doe je als je een paar dagen weg bent?

Ga je een paar dagen of langer weg, bijvoorbeeld op wintersport, dan kan de thermostaat wel omlaag. Milieu Centraal adviseert:

  1. Zet de thermostaat op 15 graden.
  2. Zet de radiatorknoppen in alle ruimtes open.
  3. Laat de binnendeuren open, zodat de temperatuur in huis gelijk blijft.
  4. Zet een mechanische ventilatie op de laagste stand.

Houd er rekening mee dat het na terugkomst even duurt voordat het huis weer op temperatuur is. Hoe je warmtepomp zich gedraagt als het echt koud wordt, lees je in warmtepomp bij vorst.

Wat helpt nog meer?

  • Niet te warm stoken. Milieu Centraal adviseert om de thermostaat als je thuis bent niet hoger dan 19 graden te zetten. Met een hybride warmtepomp scheelt dat volgens Milieu Centraal ongeveer € 100 per jaar, uitgaande van een matig geïsoleerde hoekwoning.
  • Ruimtes die je niet gebruikt niet verwarmen. Draai de verwarming uit in ruimtes waar je niet bent, ook in slaapkamers, en houd de deuren dicht. Bij een hybride warmtepomp scheelt dat volgens Milieu Centraal ongeveer € 50 per jaar in dezelfde voorbeeldwoning.
  • Een thermostaat die bij de warmtepomp past. Een slimme thermostaat die voor een cv-ketel is gemaakt, werkt vaak niet goed met een warmtepomp. Bij een warmtepomp hoort een thermostaat die zelf het beste moment kiest om te beginnen met opwarmen, zodat de warmtepomp zo constant mogelijk draait.
  • Bij een hybride warmtepomp: kijk naar het omschakelpunt. Een hybride warmtepomp schakelt vaak over naar de cv-ketel als het buiten kouder wordt dan ongeveer 4 graden. Die instelling kun je laten aanpassen, zodat de warmtepomp ook bij lagere temperaturen warmte blijft leveren. Het verschil tussen hybride en volledig elektrisch lees je in hybride of volledige warmtepomp.

Wat een warmtepomp in de winter ongeveer verbruikt, lees je in stroomverbruik van een warmtepomp.

Hoe Voltwijk helpt

Twijfel je of je warmtepomp goed is ingesteld, of overweeg je er een? Onze eigen monteurs kijken naar je woning, je isolatie en je afgiftesysteem, en stellen de warmtepomp daarop af. Een warmtepomp bij Voltwijk kost vanaf € 6.750, met een vaste prijs inclusief installatie. We helpen je met de ISDE-aanvraag; die doe je na de installatie bij RVO. Meer informatie vind je op de pagina over de warmtepomp, of plan een gratis adviesgesprek.

Veelgestelde vragen

Moet ik de thermostaat van mijn warmtepomp 's nachts lager zetten?

Niet of maar een klein beetje. Milieu Centraal adviseert: niet lager bij vloerverwarming, een bodemwarmtepomp of goede isolatie met wtw; 1 graad lager bij redelijke isolatie en 2 graden lager bij matige isolatie.

Waarom is nachtverlaging bij een warmtepomp niet zuinig?

Een warmtepomp verwarmt met lager temperatuurwater en warmt daardoor langzaam op. Zet je hem 's nachts veel lager, dan moet hij 's ochtends hard werken, en dat kost meer energie dan het huis op temperatuur houden.

Welke temperatuur bij vloerverwarming 's nachts?

Bij vloerverwarming laat je de thermostaat het liefst gewoon staan. Ga in elk geval niet onder de 17 of 18 graden, anders duurt het opwarmen te lang.

Wat doe ik met mijn warmtepomp als ik op vakantie ga?

Ben je een paar dagen of langer weg, zet de thermostaat dan op 15 graden, zet de radiatorknoppen in alle ruimtes open, laat de binnendeuren open en zet mechanische ventilatie op de laagste stand.

Werkt mijn slimme thermostaat met een warmtepomp?

Niet altijd. Een slimme thermostaat voor een cv-ketel is vaak niet geschikt voor een warmtepomp. Bij een warmtepomp hoort een thermostaat die zo constant mogelijk stookt en zelf bepaalt wanneer hij begint met opwarmen.

Warmtepomp
Vaste prijs · eigen monteurs · vanaf € 6.750

Warmtepomp laten installeren?

Plan een gratis adviesgesprek. Je krijgt een offerte met een vaste prijs, inclusief installatie door onze eigen monteurs.

Plan gratis adviesgesprek →📅 Installatie al vanaf

Meer over warmtepomp

Alle artikelen over warmtepomp →