Een plat dak lijkt misschien minder geschikt voor zonnepanelen dan een schuin dak. Het tegendeel is vaak waar. Op een plat dak kies je zelf de richting en de hoek van de panelen. Dat geeft veel vrijheid.
Wel komen er een paar andere vragen bij. Hoe blijven de panelen liggen bij harde wind? Kan het dak het gewicht dragen? En heb je een vergunning nodig? In dit artikel lopen we alles langs.
Welke opstelling kies je op een plat dak?
Op een plat dak liggen de panelen op een frame of montagesysteem. Daarmee staan ze onder een kleine hoek. Er zijn twee veelgebruikte opstellingen.
Zuidopstelling
De panelen staan in rijen, schuin naar het zuiden gericht. Per paneel levert dat de hoogste jaaropbrengst.
Nadeel: de rijen werpen schaduw op elkaar, vooral als de zon laag staat. Daarom moet er ruimte tussen zitten. Er passen dus minder panelen op hetzelfde dak.
Oost-westopstelling
De panelen staan in een soort puntdakjes: de ene helft naar het oosten, de andere naar het westen. De hoek is meestal laag, zodat ze weinig wind vangen.
Voordelen:
- Er passen vaak meer panelen op hetzelfde oppervlak, omdat er weinig ruimte tussen de rijen hoeft.
- De opbrengst is verdeeld over de dag: meer in de ochtend en late middag.
- Door de lage hoek is er minder windbelasting, en dus vaak minder ballast nodig.
Per paneel levert oost-west iets minder op dan zuid. Maar omdat je meer panelen kwijt kunt, kan de totale opbrengst van het dak gelijk of hoger uitvallen. Na het einde van salderen op 1 januari 2027 telt bovendien vooral hoeveel stroom je zelf gebruikt. Meer daarover in zonnepanelen oost-west of zuid.
| Zuidopstelling | Oost-westopstelling | |
|---|---|---|
| Opbrengst per paneel | Hoogst | Iets lager |
| Panelen per m² dak | Minder | Meer |
| Spreiding over de dag | Piek rond middag | Ochtend en late middag |
| Windbelasting | Hoger | Lager |
Ballast of bevestiging: hoe blijven de panelen liggen?
Op een plat dak wil je liefst niet door de dakbedekking boren. Elk gat is een risico op lekkage. Daarom werken de meeste systemen met ballast: gewicht dat de panelen op hun plek houdt.
Ballast bestaat meestal uit betontegels of speciale stenen die in het montagesysteem worden gelegd. Hoeveel ballast nodig is, hangt af van:
- de hoogte van het gebouw;
- de windbelasting op jouw locatie;
- de plek op het dak (randen en hoeken vangen meer wind);
- de hoek van de panelen.
Indicatief gaat het vaak om ongeveer 20 tot 30 kg ballast per m², soms meer aan de randen. Dit wordt per dak berekend, meestal met de rekentool van de fabrikant van het montagesysteem.
Bij sommige daken is ballast niet mogelijk of niet genoeg, bijvoorbeeld als het dak weinig kan dragen. Dan kan een mechanische bevestiging een optie zijn. De panelen worden dan aan de dakconstructie vastgezet, met waterdichte doorvoeren. Dat vraagt vakwerk.
Kan mijn platte dak het gewicht dragen?
Dit is de belangrijkste vraag bij zonnepanelen op een plat dak. Panelen, frame en ballast samen wegen indicatief ongeveer 25 tot 50 kg per m², afhankelijk van de opstelling en de hoeveelheid ballast.
Veel daken van woningen kunnen dat aan, maar zeker niet allemaal. Let op:
- Houten daken van aanbouwen, garages en dakkapellen zijn vaak lichter gebouwd.
- Oudere daken kunnen minder draagkracht hebben dan je denkt.
- De staat van de dakbedekking doet ertoe. Moet je dak binnen een paar jaar vernieuwd worden? Doe dat dan eerst. Anders moeten de panelen er later weer af.
Twijfel je, laat dan een constructeur de draagkracht berekenen. Dat kost wat, maar voorkomt schade.
Is een vergunning nodig voor zonnepanelen op een plat dak?
Vaak niet. Zonnepanelen op een dak mogen onder voorwaarden vergunningvrij worden geplaatst. Die regels staan in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl).
Voor een plat dak geldt een belangrijke voorwaarde: de panelen moeten minstens zo ver van de dakrand staan als ze hoog zijn. Steekt je opstelling 50 cm boven het dak uit, dan moet hij dus minimaal 50 cm van de rand af blijven.
Uitzonderingen:
- Monumenten: voor zonnepanelen op een monument gelden de vergunningvrije regels niet. Je hebt dan meestal een vergunning nodig.
- Beschermd stads- of dorpsgezicht: hier gelden extra voorwaarden. Check dit bij je gemeente.
Ook als het vergunningvrij is, moet de installatie voldoen aan de bouwtechnische regels, bijvoorbeeld over constructieve veiligheid. Twijfel je, kijk dan op het Omgevingsloket of vraag het na bij je gemeente.
Zonnepanelen op het platte dak van een appartement of VvE
Woon je in een appartement, dan is het dak meestal gemeenschappelijk eigendom van alle eigenaren. Je mag er dan niet zomaar panelen op zetten. Je hebt toestemming van de VvE nodig.
Hoe dat werkt, staat in de splitsingsakte en het splitsingsreglement. Vaak beslist de vergadering van eigenaren. Voor grotere aanpassingen is soms een gekwalificeerde meerderheid nodig. Een paar aandachtspunten:
- Wie betaalt de installatie, en wie het onderhoud en de verzekering?
- Wat gebeurt er als het dak vernieuwd moet worden?
- Hoe loopt de kabel naar je eigen meterkast?
- Kiezen jullie één installatie voor de hele VvE, of panelen per eigenaar?
Leg afspraken schriftelijk vast. Dat voorkomt discussie later.
Zonnepanelen op een plat dak van een aanbouw of garage
Ook het platte dak van een aanbouw, uitbouw of garage kan geschikt zijn. Het is vaak goed bereikbaar en ligt in de zon. Let wel op een paar dingen:
- Draagkracht: deze daken zijn vaak lichter gebouwd dan het hoofddak. Laat de constructie extra goed controleren.
- Schaduw: het hoofdgebouw of een schutting kan in de ochtend of middag schaduw geven. Dat kost opbrengst.
- Zicht vanaf de straat of buren: houd rekening met de regels over afstand tot de dakrand, en met je buren.
- Kabelroute: de afstand naar de meterkast is soms kort, maar de kabel moet wel netjes en veilig worden weggewerkt.
Aandachtspunten bij de installatie
- Kabels en omvormer: plan de kabelroute van het dak naar de meterkast goed. Een extra groep in de meterkast is meestal nodig. Lees groepenkast en aardlekschakelaars uitgelegd.
- Omvormer: bij een oost-westopstelling werkt een omvormer met meerdere ingangen of micro-omvormers goed. Zie omvormer of micro-omvormers.
- Afwatering: het frame mag de afvoer van regenwater niet blokkeren.
- Bereikbaarheid: zorg dat je het dak en de afvoer nog kunt onderhouden.
- Aantal panelen: hoeveel je er nodig hebt, lees je in hoeveel zonnepanelen heb je nodig.
Hoe Voltwijk helpt
Voltwijk plaatst zonnepanelen van 440 Wp full-black, vanaf € 3.999 voor 12 panelen, met eigen monteurs en zonder onderaannemers. We kijken vooraf eerlijk naar je dak, de opstelling en je meterkast. Bekijk de zonnepanelen-pagina of plan een gratis adviesgesprek.
